kimartham āmaḥ sanakārasya grahaṇam kriyate na āmi dīrghaḥ iti eva ucyeta .
kena idānim sanakārake bhaviṣyati .
nuṭ ayam āmbhaktaḥ āmgrahaṇena grāhiṣyate .
ataḥ uttaram paṭhati :
nāmi dīrghaḥ āmi cet syāt kṛte dīrghe na nuṭ bhavet .
nāmi dīrghaḥ āmi cet syāt kṛte dīrghatve na nuṭ syāt .
idam iha sampradhāryam .
dīrghatvam kriyatām nuṭ iti kim atra kartavyam .
paratvāt nuṭ .
nityam dīrghatvam .
kṛte api nuṭi prāpnoti akṛte api .
nityatvāt dīrghatve kṛte hrasvāśrayaḥ nuṭ na prāpnoti .
evam tarhi āha ayam hrasvāntāt nuṭ iti na ca hrasvāntaḥ asti .
tatra vacanāt bhaviṣyati .
vacanāt yatra tat na asti .
na idam vacanāt labhyam .
asti anyat etasya vacane prayojanam .
kim .
yatra dīrghatvam pratiṣidhyate .
tisṛṇām , catasṛṇām iti .
na etat asti prayojanam .
iha tāvat catasṛṇām iti ṣaṭcaturbhyaḥ ca iti evam bhaviṣyati .
tisṛṇām iti trigrahaṇam api tatra prakṛtam anuvartate .
kva prakṛtam .
treḥ trayaḥ iti .
idam tarhi tvam nṛṇam nṛpate jāyase śuciḥ .
na ekam udāharaṇam hrasvagrahaṇam prayojayati .
tatra vacanāt bhūtapūrvagatiḥ vijñāsyate .
hrasvāntam yat bhūtapūrvam iti .
uttarāṛtham tarhi sanakāragrahaṇam kartavyam .
nopadhāyāḥ ca carmaṇām .
nopadhāyāḥ nāmi yathā syāt .
iha mā bhūt : carmaṇām , varmaṇām iti .
nāmi dīrghaḥ āmi cet syāt kṛte dīrghe na nuṭ bhavet .
vacanāt yatra tat na asti .
nopadhāyāḥ ca carmaṇām .