Premabase · Vyākaraṇa-mahābhāṣya · Adhyāya 6 · Pada 1
Show
Vṛtti
Script
IASTदेवनागरीবাংলা
MBH 6.1.166
tisṛbhyo jasaḥ
Aṣṭādhyāyī 6.1.166
Vṛtti Patañjali

jasaḥ iti kimartham .

tisṛkā .

tisṛbhyaḥ jasgrahaṇānarthakyam anyatra abhāvāt .

tisṛbhyaḥ jasgrahaṇam anarthakam .

kim kāraṇam .

anyatra abhāvāt .

na hi anyat tisṛśabdāt antodāttatvam prayojayati anyat ataḥ jasaḥ .

kim kāraṇam .

bahuvacanaviṣayaḥ eva tisṛśabdaḥ .

tena ekavacanadvivacane na staḥ .

śasi bhavitavyam udāttayaṇaḥ halpūrvāt iti .

anyāḥ sarvāḥ halādayaḥ vibhaktayaḥ .

tatra ṣaṭtricaturbhyaḥ halādiḥ jhali upottamam iti anena svareṇa bhavitavyam .

tatra antareṇa jasaḥ grahaṇam jasaḥ eva bhaviṣyati .

nanu ca idānīm eva udāhṛtam tisṛkā iti .

nitsvaraḥ atra bādhakaḥ bhaviṣyati .

na aprāpte anyasvare tisṛsvaraḥ ārabhyate .

saḥ yathā eva anudāttau suppitau iti etam svaram bādhate evam nitsvaram api bādheta .

na eṣaḥ doṣaḥ .

yena na aprāpte tasya bādhanam bhavati .

na ca aprāpte anudāttau suppitau iti etasmin tisṛsvaraḥ ārabhyate .

nitsvaraḥ punaḥ prāpte ca aprāpte ca .

atha vā madhye apavādāḥ pūrvān vidhīn bādhante iti evam tisṛsvaraḥ anudāttau suppitau iti svaram bādhiṣyate nitsvaram na bādhiṣyate .

upasamastārtham eke jasaḥ grahaṇam icchanti : atitisrau , atitisraḥ .