Premabase · Vyākaraṇa-mahābhāṣya · Adhyāya 6 · Pada 1
Show
Vṛtti
Script
IASTदेवनागरीবাংলা
MBH 6.1.86.2
ṣatva-tukor asiddhaḥ
Aṣṭādhyāyī 6.1.86
Vṛtti Patañjali

samprasāraṇaṅīṭsu siddhaḥ .

samprasāraṇaṅīṭsu siddhaḥ ekādeśaḥ iti vaktavyam .

śakahūṣu , parivīṣu .

samprasāraṇa .

ṅi .

vṛkṣe cchatram , vṛkṣe chatram .

ṅi .

iṭ .

apace cchatram , apace chatram .

samprasāraṇaṅīṭsu siddhaḥ padāntapadādyoḥ ekādeśasya asiddhavacanāt .

samprasāraṇaṅīṭsu siddhaḥ ekādeśaḥ .

kutaḥ .

padāntapadādyoḥ ekādeśasya asiddhavacanāt .

padāntapadādyoḥ ekādeśaḥ asiddhaḥ bhavati iti ucyate na ca eṣaḥ padāntapadādyoḥ ekādeśaḥ .

yadi padāntapadādyoḥ ekādeśaḥ asiddhaḥ susasyāḥ oṣadhīḥ kṛdhi , supippalāḥ oṣadhīḥ kṛdhi , atra ṣatvam prāpnoti .

tugvidhim prati padāntapadādyoḥ ekādeśaḥ asiddhaḥ .

ṣatvam prati ekādeśamātram asiddham bhavati .

yadi ṣatvam prati ekādeśamātram asiddham śakahūṣu , parivīṣu , atra ṣatvam na prāpnoti .

astu tarhi aviśeṣeṇa .

katham susasyāḥ oṣadhīḥ kṛdhi , supippalāḥ oṣadhīḥ kṛdhi iti .

na eṣaḥ doṣaḥ .

bhrātuṣputragrahaṇam jñāpakam ekādeśanimittāt ṣatvapratiṣedhasya .

yat ayam kaskādiṣu bhrātuṣputragrahaṇam karoti tat jñāpayati ācāryaḥ na ekādeśanimittāt ṣatvam bhavati iti .

yadi etat jñāpyate śakahūṣu , parivīṣu iti atra ṣatvam na prāpnoti .

tulyajātīyakasya jñāpakam .

kim ca tuljyajātīyam .

yaḥ kupvoḥ .

yadi evam veñaḥ apratyaye parataḥ uḥ iti prāpnoti ut iti ca iṣyate .

yathālakṣaṇam aprayukte .

atha vā na evam vijñāyate .

pūrvasya ca padādeḥ parasya ca padāntasya iti .

katham tarhi .

parasya ca padādeḥ pūrvasya ca padāntasya iti .