Premabase · Vyākaraṇa-mahābhāṣya · Adhyāya 6 · Pada 1
Show
Vṛtti
Script
IASTदेवनागरीবাংলা
MBH 6.1.85.4
antādivac ca
Aṣṭādhyāyī 6.1.85
Vṛtti Patañjali

na abhyāsādīnām hrasvatve .

abhyāsādīnām hrasvatve na antādivat bhavati iti vaktavyam .

ke punaḥ abhyāsādayaḥ .

abhyāsohāmbārthanadīnapuṃsakopasarjanahrasvatvāni .

abhyāsahrasvatvam .

upeyāja , upovāpa .

ūheḥ hrasvavam .

upohyate , prohyate , parohyate .

ambārthanadīnapuṃsakopasarjanahrasvatvāni .

amba atra , akka atra .

kumāri idam , kiśori idam .

ārāśastri idam , dhānāśaṣkuli idam .

niṣkauśāmbi idam , nirvārāṇasi idam .

abhyāsohāmbārthanadīnapuṃsakopasarjanagrahaṇena grahaṇāt hrasvatvam prāpnoti .

na vā bahiraṅgalakṣaṇatvāt .

na vā etat vaktavyam .

kim kāraṇam .

bahiraṅgalakṣaṇatvāt .

antaraṅgam hrasvatvam .

bahiraṅgāḥ ete vidhayaḥ .

asiddham bahiraṅgam antaraṅge .

varṇāśrayavidhau ca .

varṇāśrayavidhau ca na antādivat bhavati iti vaktavyam .

kim prayojanam .

prayojanam khaṭvābhiḥ juhāva asyai aśvaḥ iti .

iha khaṭvābhiḥ , mālābhiḥ , ataḥ bhisaḥ ais bhavati iti aisbhāvaḥ prāpnoti .

na eṣaḥ doṣaḥ .

taparakaraṇasāmarthyāt na bhaviṣyati .

asti anyat taparakaraṇe prayojanam .

kim .

kīlālapābhiḥ , śubhaṃyābhiḥ .

juhāva .

ātaḥ au ṇalaḥ iti autvam prāpnoti .

asyai aśvaḥ iti .

eṅaḥ padāntāt ati iti pūrvatvam prāpnoti .

na vā atādrūpyātideśāt .

na vā vaktavyam .

kim kāraṇam .

atādrūpyātideśāt .

na iha tādrūpyam atidiśyate .

rūpāśrayāḥ vai ete vidhayaḥ atādrūpyāt na bhaviṣyanti .