Premabase · Vyākaraṇa-mahābhāṣya · Adhyāya 6 · Pada 1
Show
Vṛtti
Script
IASTदेवनागरीবাংলা
MBH 6.1.85.3
antādivac ca
Aṣṭādhyāyī 6.1.85
Vṛtti Patañjali

atha ādivattve kāni prayojanāni .

ādivattve prayojanam pragṛhyasañjñāyām .

ādivattve pragṛhyasañjñāyām prayojanam .

agnī iti , vāyū iti .

dvivacanādvivacanayoḥ ekādeśaḥ dvivacanasya ādivat bhavati yathā śakyeta kartum īdūdet dvivacanam pragṛhyam iti .

kva tarhi syāt .

yatra ekādeśaḥ na bhavati .

trapuṇī iti , jatunī iti .

suptiṅābvidhiṣu .

suptiṅābvidhiṣu prayojanam .

sup .

vṛkṣe tiṣṭhati .

plakṣe tiṣṭhati .

subasupoḥ ekādeśaḥ supaḥ ādivat bhavati yathā śakyeta kartum subantam padam iti .

kva tarhi syāt .

yatra ekādeśaḥ na bhavati .

vṛkṣaḥ tiṣṭhati .

plakṣaḥ tiṣthati .

sup .

tiṅ .

pace, yaje iti .

tiṅatiṅoḥ ekādeśaḥ tiṅaḥ ādivat bhavati yathā śakyeta kartum tiṅantam padam iti .

kva tarhi syāt .

yatra ekādeśaḥ na bhavati .

pacati , yajati .

tiṅ .

āp .

khaṭvā , mālā .

abanāpoḥ ekādeśaḥ āpaḥ ādivat bhavati yathā śakyeta kartum ābantāt soḥ lopaḥ bhavati iti .

kva tarhi syāt .

yatra ekādeśaḥ na bhavati .

kruñcā , uṣṇihā , devadiśā .

āṅgrahaṇe padavidhau .

āṅgrahaṇe padavidhau prayojanam .

adya āhate .

kadā āhate .

āṅanāṅoḥ ekādeśaḥ āṅaḥ ādivat bhavati yathā śakyeta kartum āṅaḥ yamahanaḥ iti ātmanepadam bhavati iti .

kva tarhi syāt .

yatra ekādeśaḥ na bhavati .

āhate .

āṭaḥ ca vṛddhividhau .

āṭaḥ ca vṛddhividhau prayojanam .

adya aihiṣṭa .

kadā aihiṣṭa .

āṭaḥ adyaśabdasya ca ekādeśaḥ āṭaḥ ādivat bhavati yathā śakyeta kartum āṭaḥ ca aci vṛddhiḥ bhavati iti .

kva tarhi syāt .

yatra ekādeśaḥ na .

aihiṣṭa , aikṣiṣṭa .

kṛdantaprātipadikatve ca .

kṛdantaprātipadikatve ca prayojanam .

dhārayaḥ , pārayaḥ .

kṛdakṛtoḥ ekādeśaḥ kṛtaḥ ādivat bhavati yathā śakyeta kartum kṛdantam prātipadikam iti .

kva tarhi syāt .

yatra ekādeśaḥ na .

kārakaḥ , hārakaḥ .