yadi punaḥ ayam apṛktalopaḥ saṃyogāntalopaḥ vijñāyeta .
kim kṛtam bhavati .
dvihalapṛktagrahaṇam tisyoḥ ca grahaṇam na kartavyam bhavati .
halantāt apṛktalopaḥ saṃyogāntalopaḥ cet nalopābhāvaḥ yathā pacan iti .
halantāt apṛktalopaḥ saṃyogāntalopaḥ cet nalopābhāvaḥ .
rājā takṣā .
saṃyogāntalopasya asiddhatvāt nalopaḥ na prāpnoti yathā pacan iti .
tat yathā pacan, yajan iti atra saṃyogāntalopasya asiddhatvāt nalopaḥ na bhavati .
na eṣaḥ doṣaḥ .
ācāryapravṛttiḥ jñāpayati siddhaḥ saṃyogāntalopaḥ nalope iti yat ayam na ṅisambuddhyoḥ iti sambuddhau pratiṣedham śāsti .
iha api tarhi prāpnoti pacan, yajan .
tulyajātīyasya jñāpakam bhavati .
kaḥ ca tulyajātīyaḥ .
yaḥ sambuddhau anantaraḥ .
vasvādiṣu datvam saṃyogādilopabalīyastvāt .
vasvādiṣu datvam na sidhyati .
ukhāsrat , parṇadvhat .
kim kāraṇam .
saṃyogādilopabalīyastvāt .
saṃyogāntalopāt saṃyogādilopaḥ balīyān .
yathā kūṭataṭ iti .
tat yathā kūṭataṭ , kāṣṭhataṭ iti atra saṃyogāntalopāt saṃyogādilopaḥ balīyān bhavati .
nanu ca datve kṛte na bhaviṣyati .
asiddham datvam .
tasya asiddhatvāt prāpnoti .
siddhakāṇḍe paṭhitam vasvādiṣu datvam sau dīrghatve iti .
tatra sau dīrghatvagrahaṇam na kariṣyate .
vasvādiṣu datvam iti eva .
evam api apadāntatvāt na prāpnoti .
atha sau api padam bhavati rājā takṣā nalope kṛte vibhakteḥ śravaṇam prāpnoti .
sā eṣā ubhayataspāśā rajjuḥ bhavati .
rāttalopaḥ niyamavacanāt .
rāt tasya lopaḥ vaktavyaḥ .
abibhaḥ bhavān .
ajāgaḥ bhavān .
kim punaḥ kāraṇam na sidhyati .
niyamavacanāt .
rāt sasya iti etasmāt niyamāt na prāpnoti .
na eṣaḥ doṣaḥ .
rāt sasya iti atra takāraḥ api nirdiśyate .
yadi evam kīrtayateḥ apratyayaḥ kīḥ iti prāpnoti .
kīrt iti ca iṣyate .
yathālakṣaṇam aprayukte .
roḥ uttvam ca .
roḥ uttvam ca vaktavyam .
abhinaḥ atra, acchinaḥ atra .
saṃyogāntalopasya asiddhatvāt ataḥ ati iti uttrvam na prāpnoti .
na vā saṃyogāntalopasya uttve siddhatvāt .
na vā vaktavyam .
kim kāraṇam .
saṃyogāntalopasya uttve siddhatvāt .
saṃyogāntalopaḥ uttve siddhaḥ bhavati .
yathā harivaḥ medinam iti .
tat yathā harivaḥ medinam tvā iti atra saṃyogāntalopaḥ uttve siddhaḥ bhavati .
saḥ eva darhi doṣaḥ sā eṣā ubhayataspāśā .
tasmāt aśakyaḥ apṛktalopaḥ saṃyogāntalopaḥ vijñātum .
na cet vijñāyate dvihalapṛktagrahaṇam tisyoḥ ca grahaṇam kartavyam eva .