Premabase · Vyākaraṇa-mahābhāṣya · Adhyāya 6 · Pada 1
Show
Vṛtti
Script
IASTदेवनागरीবাংলা
MBH 6.1.67
ver apṛktasya
Aṣṭādhyāyī 6.1.67
Vṛtti Patañjali

darvijāgṛvyoḥ pratiṣedhaḥ vaktavyaḥ : darviḥ , jāgṛviḥ .

kim ucyate darvijāgṛvyoḥ pratiṣedhaḥ vaktavyaḥ iti yadā apṛktasya iti ucyati .

bhavati vai kim cit ācāryāḥ kriyamāṇam api codayanti .

tat vā kartavyam darvijāgṛvyoḥ vā pratiṣedhaḥ vaktavyaḥ .

veḥ lope darvijāgṛvyoḥ apratiṣedhaḥ anunāsikaparatvāt .

veḥ lope darvijāgṛvyoḥ apratiṣedhaḥ .

anarthakaḥ pratiṣedhaḥ apratiṣedhaḥ .

lopaḥ kasmāt na bhavati .

anunāsikaparatvāt .

anunāsikaparasya viśabdasya grahaṇam na ca atra anunāsikaparaḥ viśabdaḥ .

śuddhaparaḥ ca atra viśabdaḥ .

yadi anunāsikaparasya viśabdasya grahaṇam iti ucyate ghṛtaspṛk, dalaspṛk , atra na prāpnoti .

na hi etasmāt viśabdāt anunāsikam param paśyāmaḥ .

anunāsikaparatvāt iti na evam vijñāyate .

anunāsikaḥ paraḥ asmāt saḥ ayam anunāsikaparaḥ , anunāsikaparatvāt iti .

katham tarhi .

anunāsikaḥ paraḥ asmin saḥ ayam anunāsikaparaḥ , anunāsikaparatvāt iti .

evam api priyadarvi , atra prāpnoti .

asiddhaḥ atra anunāsikaḥ .

evam api dhātvantasya pratiṣedhaḥ vaktavyaḥ .

ivi divi dhivi .

dhātvantasya ca arthavadgrahaṇāt .

arthavataḥ viśabdasya grahaṇam .

na dhātvantaḥ arthavān .

vasya vā anunāsikatvāt siddham .

atha vā vakārasya eva idam anunāsikasya grahaṇam .

santi hi yaṇaḥ sānunāsikāḥ niranunāsikāḥ ca .