Premabase · Vyākaraṇa-mahābhāṣya · Adhyāya 6 · Pada 1
Show
Vṛtti
Script
IASTदेवनागरीবাংলা
MBH 6.1.66.2
lopo vyor vali
Aṣṭādhyāyī 6.1.66
Vṛtti Patañjali

valopāprasiddhiḥ ūḍbhāvavacanāt .

valopasya aprasiddhiḥ .

āsremāṇam , jīradānuḥ iti .

kim kāraṇam .

ūḍbhāvavacanāt .

cchvoḥ śūṭ anunāsike ca iti ūṭh prāpnoti .

atiprasaṅgaḥ vraścādiṣu .

vraścādiṣu ca atiprasaṅgaḥ bhavati .

iha api prāpnoti .

vraścanaḥ , vrīhiḥ , vraṇaḥ iti .

upadeśasāmarthyāt siddham .

upadeśasāmarthyāt vraścādiṣu lopaḥ na bhaviṣyati .

upadeśasāmarthyāt siddham iti cet samprasāraṇahalādiśeṣeṣu sāmarthyam .

upadeśasāmarthyāt siddham iti cet asti anyat upadeśavacane prayojanam .

samprasāraṇahalādiśeṣeṣu kṛteṣu vakārasya śravaṇam yathā syāt .

(R: vṛkṇaḥ ) vṛkṇavān , (R vṛścati ) vivraściṣati iti .

na vā bahiraṅgalakṣaṇatvāt .

na vā etat prayojanam asti .

kim kāraṇam .

bahiraṅgalakṣaṇatvāt .

bahiraṅgāḥ samprasāraṇahalādiśeṣāḥ .

antaraṅgaḥ lopaḥ .

asiddham bahiraṅgam antaraṅge .

anārambhaḥ vā .

anārambhaḥ vā punaḥ valopasya nyāyyaḥ .

katham āsremāṇam , jīradānuḥ iti .

āsremāṇam jīradānuḥ iti varṇalopāt .

āsremāṇam , jīradānuḥ iti chāndasāt varṇalopāt siddham .

yathā saṃsphānaḥ gayasphānaḥ .

tat yathā saṃsphayanaḥ , saṃsphānaḥ , gayasphānaḥ, gayasphānaḥ iti .