Premabase · Vyākaraṇa-mahābhāṣya · Adhyāya 6 · Pada 1
Show
Vṛtti
Script
IASTदेवनागरीবাংলা
MBH 6.1.30
vibhāṣā śveḥ
Aṣṭādhyāyī 6.1.30
Vṛtti Patañjali

śveḥ liṭi abhyāsalakṣaṇapratiṣedhaḥ .

śveḥ liṭi abhyāsalakṣaṇam samprasāraṇam nityam prāpnoti .

tasya pratiṣedhaḥ vaktavyaḥ .

śiśviyatuḥ , śiśviyuḥ .

kim ucyate liṭi abhyāsalakṣaṇasya iti na punaḥ killakṣaṇasya api .

killakṣaṇam api hi nityam atra prāpnoti .

killakṣaṇam śvayatilakṣaṇam bādhiṣyate .

yathā eva tarhi killakṣaṇam śvayatilakṣaṇam bādhate evam abhyāsalakṣaṇam api bādheta .

na brūmaḥ apavādatvāt killakṣaṇam śvayatilakṣaṇam bādhiṣyate iti .

kim tarhi .

paratvāt .

śvayatilakṣaṇasya avakāśaḥ piti vacanāni .

śuśāva, śuśavitha , śiśvāya, śiśvayitha .

killakṣaṇasya avakāśaḥ anye kitaḥ .

śūnaḥ, śūnavān .

iha ubhayam prāpnoti .

śiśviyatuḥ , śiśviyuḥ iti .

śvayatilakṣaṇam bhavati vipratiṣedhena .

abhyāsalakṣaṇāt api tarhi śvayatilakṣaṇam bhaviṣyati vipratiṣedhena .

abhyāsalakṣaṇasya avakāśaḥ anye yajādayaḥ .

iyāja, uvāpa .

śvayatilakṣaṇasya avakāśaḥ param dhāturūpam .

śuśuvatuḥ , śuśuvuḥ , śuśuvitha .

śvayateḥ abhyāsasya ubhayam prāpnoti .

śiśiviyatuḥ , śiśviyuḥ .

śvayatilakṣaṇam bhaviṣyati vipratiṣedhena .

na eṣaḥ yuktaḥ vipratiṣedhaḥ .

na hi śvayateḥ abhyāsasya anye yajādayaḥ avakāśaḥ .

śvayateḥ yajādiṣu yaḥ pāṭhaḥ saḥ anavakāśaḥ .

tasya anavakāśatvāt ayuktaḥ vipratiṣedhaḥ .

tasmāt suṣṭhu uktam śveḥ liṭi abhyāsalakṣaṇapratiṣedhaḥ iti .