Premabase · Vyākaraṇa-mahābhāṣya · Adhyāya 5 · Pada 1
Show
Vṛtti
Script
IASTदेवनागरीবাংলা
MBH 5.1.19.2
ā-arhād a-gopuccha-saṅkhyā-parimāṇāṭ ṭhak
Aṣṭādhyāyī 5.1.19
Vṛtti Patañjali

kim punaḥ ime ṭhagādayaḥ prāk arhāt bhavanti āhosvit saha arheṇa .

kaḥ ca atra viśeṣaḥ .

ṭhagādayaḥ prāk arhāt cet arhe tadvidhiḥ .

ṭhagādayaḥ prāk arhāt cet arhe tadvidhiḥ .

arhe ṭhagādayaḥ vidheyāḥ .

śatam arhati śatyaḥ śatikaḥ .

sāharaḥ iti .

vasne vasanāt siddham .

iha yaḥ śatam arhati śatam tasya vasnaḥ bhavati .

tatra saḥ asya aṃśavasnabhṛtayaḥ iti eva siddham .

vasne vacanāt siddham iti cet māṃsaudanikādiṣu aprāptiḥ .

vasne vacanāt siddham iti cet māṃsaudanikādiṣu aprāptiḥ .

māṃsaudanikaḥ atithiḥ śvaitacchatrikaḥ kālāyasūpikaḥ .

tathā guṇānām paripraśnaḥ bhavati .

kim ayam brāhmaṇaḥ arhati .

śatam arhati śatyaḥ śatikaḥ sāhasraḥ naiṣkikaḥ iti na sidhyati .

santu tarhi sahārheṇa .

ā arhāt cet bhojanādiṣu atrprasaṅgaḥ .

ā arhāt cet bhojanādiṣu atrprasaṅgaḥ bhavati .

bhojanam arhati .

pānam arhati iti .

kim ucyate bhojanādiṣu atrprasaṅgaḥ iti yadā chedādibhyaḥ iti ucyate .

avaśyam māṃsaudanikādyartham yogavibhāgaḥ kartavyaḥ .

tat arhati .

tataḥ chedādibhyaḥ nityam iti .

tasmin kriyamāṇe bhojanādiṣu atrprasaṅgaḥ bhavati .

uktam vā .

kim uktam .

anabhidhānāt iti .

anabhidhānāt bhojanādiṣu atiprasaṅgaḥ na bhavati [R: bhaviṣyati] .

atha vā yogavibhāgaḥ na kariṣyate .

katham māṃsaudanikaḥ atithiḥ śvaitacchatrikaḥ kālāyasūpikaḥ .

asmin dīyate asmai iti ca evam etat siddham .

atha vā punaḥ astu prāk arhāt .

nanu ca uktam ṭhagādayaḥ prāk arhāt cet arhe tadvidhiḥ iti .

parihṛtam etat vasne vacanāt siddham iti .

nanu ca uktam vasne vacanāt siddham iti cet māṃsaudanikādiṣu aprāptiḥ .

māṃsaudanikaḥ atithiḥ śvaitacchatrikaḥ kālāyasūpikaḥ .

tathā guṇānām paripraśnaḥ bhavati .

kim ayam brāhmaṇaḥ arhati .

śatam arhati śatyaḥ śatikaḥ sāhasraḥ naiṣkikaḥ iti na sidhyati .

na eṣaḥ doṣaḥ .

asmin dīyate asmai iti ca evam etat siddham .