Premabase · Vyākaraṇa-mahābhāṣya · Adhyāya 5 · Pada 1
Show
Vṛtti
Script
IASTदेवनागरीবাংলা
MBH 5.1.16
tad asya tad asmin syād iti
Aṣṭādhyāyī 5.1.16
Vṛtti Patañjali

syādgrahaṇam kimartham .

iha mā bhūt .

prāsādaḥ devadattasya prākāraḥ nagarasya iti .

atha kriyamāṇe api syādgrahaṇe iha kasmāt na bhavati .

prāsādaḥ devadattasya syāt .

prākāraḥ nagarasya syāt iti .

śakyārthe liṅ iti vaktavyam .

na evam śakyam .

idānīm eva hi uktam na hi upādheḥ upādhiḥ bhavati viśeṣaṇasya vā viśeṣaṇam iti .

evam tarhi itikaraṇaḥ kriyate .

tataḥ cet vivakṣā bhavati .

vivakṣā ca dvayī .

asti eva prāyoktrī vivakṣā asti laukikī .

prayoktā hi mṛdvyā snigdhayā ślakṣṇayā jihvayā mṛdūn snigdhān ślakṣṇān śabdān prayuṅkte .

laukikī vivakṣā yatra prāyasya sampratyayaḥ .

prāyaḥ iti lokaḥ vyapadiśyate .

na ca prāsādaḥ devadattasya syāt prākāraḥ nagarasya syāt iti atra utpadyamānena pratyayena prāyasya sampratyayaḥ syāt .

yadi evam na arthaḥ syādgrahaṇena .

na hi prāsādaḥ devadattasya syāt prākāraḥ nagarasya syāt iti atra utpadyamānena pratyayena prāyasya sampratyayaḥ syāt .