Premabase · Vyākaraṇa-mahābhāṣya · Adhyāya 4 · Pada 1
Show
Vṛtti
Script
IASTदेवनागरीবাংলা
MBH 4.1.98.2
gotre kuñja-ādibhyaś cphañ
Aṣṭādhyāyī 4.1.98
Vṛtti Patañjali

iha ke cit dvyekayoḥ phyañam vidadhati bahuṣu ca phakam ke cit cphañantāt ñyam .

kim atra nyāyyam .

ñyavacanam eva nyāyyam .

dvyekayoḥ hi phyañi sati bahuṣu ca phaki krauñjāyanānām apatyam māṇavakaḥ kauñjāyanyaḥ kauñjāyanyau kena yaśabdaḥ śrūyeta .

dvyekayoḥ iti ucyamānaḥ na prāpnoti .

iha kauñjāyanasya apatyam bahavaḥ māṇavakāḥ kauñjāyanāḥ kena ya śabdaḥ na śrūyeta .

dvyekayoḥ iti ucyamānaḥ prāpnoti .

tat etat katham kṛtvā ñyavacanam jyāyaḥ bhavati .

yadi tat na asti .

āpatyaḥ vā gotram .

paramaprakṛteḥ ca āpatyaḥ .

āpatyāt jīvavañśyāt svārthe dvitīyaḥ yuvasañjñaḥ saḥ ca astriyām .

ekogotragrahaṇānarthakyam ca bahuvacanalopiṣu ca siddham iti .

sati hi tasmin dvyekayoḥ api phyañi sati bahuṣu ca phaki na doṣaḥ bhavati .

tatra kauñjāyanānām apatyam māṇavakaḥ iti vigṛhya kuñjaśabdāt dvyekayoḥ utpattiḥ bhaviṣyati .

kauñjāyanyaḥ kauñjāyanyau .

kauñjāyanasya apatyam bahavaḥ māṇavakāḥ iti vigṛhya kuñjaśabdāt bahuṣu utpattiḥ bhaviṣyati .

kauñjāyanāḥ iti .