puṃliṅgena ayam nirdeśaḥ kriyate ekavacanāntena ca .
tena puṃliṅgāt eva utpattiḥ syāt ekavacanāntāt ca .
strīnapuṃsakaliṅgāt dvivacanabahuvacanāntāt ca idam na syāt .
taddhitārthanirdeśe liṅgavacanam apramāṇam tasya avivakṣitatvāt .
taddhitārthanirdeśe liṅgavacanam apramāṇam .
kim kāraṇam .
tasya avivakṣitatvāt .
na atra nirdeśaḥ tantram .
katham punaḥ tena eva ca nāma nirdeśaḥ kriyate tat ca atantram syāt .
tatkārī ca bhavān taddveṣī ca .
nāntarīyakatvāt atra puṃliṅgena nirdeśaḥ kriyate ekavacanāntena ca. avaśyam kayā cit vibhaktyā kena cit vacanena nirdeśaḥ kartavya iti .
tat yathā .
kaḥ cit annārthī śālikalāpam sapalālam satuṣam āharati nāntayīyakatvāt .
saḥ yāvat ādeyam tāvat ādāya tuṣapalālāni utsṛjati .
tathā kaḥ cit māṃsārthī matsyān sakaṇṭakān saśakalān āharati nāntayīyakatvāt .
saḥ yāvat ādeyam tāvat ādāya śakalakaṇṭakān utsṛjati .
evam iha api nāntarīyakatvāt puṃliṅgena nirdeśaḥ kriyate ekavacanāntena ca. na hi atra nirdeśaḥ tantram .
sarvanāmanirdeśe viśeṣāsampratyayaḥ sāmānyanirdeśāt .
sarvanāmanirdeśe viśeṣasya asampratyayaḥ .
kim kāraṇam .
sāmānyanirdeśāt .
sarvanāmnā ayam nirdeśaḥ kriyate .
saranāma ca sāmānyavāci .
tena sāmānyavācinaḥ eva utpattiḥ syāt .
viśeṣavācinaḥ na syāt .
sāmānyacodanāḥ tu viśeṣeṣu .
sāmānyacodanāḥ tu viśeṣeṣu avatiṣṭhante .
tat yathā : gauḥ anūbadhyaḥ ajaḥ agnīṣomīyaḥ iti ākṛtau coditāyām dravye ārambhaṇālambhanaprokṣaṇaviśasanādīni kriyante .
viṣamaḥ upanyāsaḥ .
asti kāraṇam yena etat evam bhavati .
kim kāraṇam .
asambhavāt .
ākṛtau ārambhaṇādīnām sambhavaḥ na asti iti kṛtvā ākṛtisahacarite dravye ārambhaṇādīni kriyante .
idam api evañjātīyakam eva .
asambhavāt sāmānyavācinaḥ utpattau viśeṣavācinaḥ utpattiḥ bhaviṣyati .
apatyābhidhāne strīpuṃliṅgasya aprasiddhiḥ napuṃsakatvāt .
apatyābhidhāne strīpuṃliṅgasya aprasiddhiḥ .
kim kāraṇam .
napuṃsakaliṅgatvāt .
apatyam napuṃsakaliṅgam .
tena napuṃsakaliṅgasya eva abhidhānam syāt .
strīpuṃliṅgasya na syāt .
nanu ca idam purastāt eva coditam parihṛtam ca .
utpattiḥ tatra codyate .
iha punaḥ utpannena abhidhānam codyate .
siddham tu prajanasya vivakṣitatvāt .
siddham etat .
katham .
prajanasya vivakṣitatvāt .
prajanaḥ atra vivakṣitaḥ saḥ ca sarvaliṅgaḥ .
kim punaḥ kāraṇam samānāyām pravṛttau apatyam napuṃsakaliṅgam prajanaḥ sarvaliṅgaḥ .
ekārthe śabdānyatvāt dṛṣṭam liṅgānyatvam .
ekārthe śabdānyatvāt liṅgānyatvam dṛśyate .
tat yathā puṣyaḥ tārakāḥ nakṣatram .
geham kuṭī maṭhaḥ iti .
avayavānyatvāt ca .
avayavānyatvāt ca liṅgānyatvam dṛśyate .
tat yathā kuṭī kuṭīraḥ śamī śamīraḥ śuṇḍā śuṇḍāraḥ .
avayavānyatvāt kila liṅgānyatvam syāt kim punaḥ yatra śabdānyatvam api .