samarthavacanam kimartham .
samarthāt utpattiḥ yathā syāt : upagoḥ apatyam .
asamarthāt mā bhūt iti : kambalaḥ upagoḥ apatyam devadattasya iti .
samarthavacanam anarthakam . na hi asamarthena arthābhidhānam .
samarthavacanam anarthakam .
kim kāraṇam .
na hi asamarthena arthābhidhānam .
na hi asamarthāt utpadyamānena pratyayena arthābhidhānam syāt .
anabhidhānāt tataḥ utpattiḥ na bhaviṣyati .
atha prathamavacanam kimartham .
prathamavacanam prakṛtiviśeṣaṇārtham .
prathamāt pratyayotpattiḥ yathā syāt .
aprathamāt mā bhūt .
upagoḥ apatyam iti apatyaśabdāt .
prathamavacanam anarthakam . na hi aprathamena arthābhidhānam .
prathamavacanam anarthakam .
kim kāraṇam .
na hi aprathamena arthābhidhānam .
na hi aprathamāt utpadyamānena pratyayena arthābhidhānam syāt .
anabhidhānāt tataḥ utpattiḥ na bhaviṣyati .
atha vāvacanam kimartham .
vākyam api yathāt syāt .
upagoḥ apatyam iti .
vāvacane ca uktam .
kim uktam .
tatra tāvat uktam .
vāvacanānarthakyam ca tatra nityatvāt sanaḥ iti .
iha api vāvacanam anarthakam .
kim kāraṇam .
tatra nityatvāt pratyayasya .
iha dvau pakṣau vṛttipakṣaḥ ca avṛttipakṣaḥ ca .
svabhāvtaḥ ca etat bhavati vākyam ca vṛttiḥ ca .
tatra svābhāvike vṛttiviṣaye nitye pratyaye prāpte vāvacanen kim anyat śakyam abhisambandhum anyat ataḥ sañjñāyāḥ .
na ca sañjñāyāḥ bhāvābhāvau iṣyete .
tasmāt na arthaḥ vāvacanena .
atha etat samarthagrahaṇam na eva kartavyam .
kartavyam ca .
kim prayojanam .
samarthāt utpattiḥ yathā syāt .
asamarthāt mā bhūt .
kim punaḥ samartham .
arthābhidhāne yat samartham .
kim punaḥ tat .
kṛtavarṇānupūrvīkam padam .
sautthitiḥ vaikṣamāṇiḥ iti .
atha tat vāvacanam na eva kartavyam .
kartavyam ca .
kim prayojanam .
nityāḥ śabdāḥ .
nityeṣu śabdeṣu vākyasya anena sādhutvam anvākhyāyate .