Premabase · Vyākaraṇa-mahābhāṣya · Adhyāya 4 · Pada 1
Show
Vṛtti
Script
IASTदेवनागरीবাংলা
MBH 4.1.79
gora-avayavāt
Aṣṭādhyāyī 4.1.79
Vṛtti Patañjali

kimartham idam ucyate .

gotrāvayavāt agotrārtham .

gotrāvayavāt iti ucyate .

agotrārthaḥ ayam ārambhaḥ .

gotrāvayavāt agotrārtham iti cet tat aniṣṭam .

gotrāvayavāt agotrārtham iti cet tat aniṣṭam prāpnoti .

iha api prāpnoti āhicchatrī kānyakubjī .

evam tarhi gotrāt eva gotrāvayavāt .

gotrāt iti cet vacanānarthakyam .

gotrāt iti cet vacanam anarthakam .

siddham gotre purveṇa eva .

idam tarhi prayojanam .

gurūpottamayoḥ iti ucyate .

agurūpottamāṛthaḥ ayam ārambhaḥ .

agurūpottamāṛtham iti cet sarveṣām avayavatvāt sarvaprasaṅgaḥ .

agurūpottamāṛtham iti cet sarveṣām avayavatvāt sarvatra prāpnoti : aṣṭāśītiḥ sahasrāṇi ūrdhvaretasām ṛṣīṇām babhūvuḥ .

tatra agastyāṣṭamaiḥ ṛṣibhiḥ prajanaḥ abhyupagataḥ .

tatrabhavatām yat apatyam tāni gotrāṇi .

ataḥ anye gotrāvayavāḥ .

tatra utpattiḥ prāpnoti .

tat ca aniṣṭam .

tasmāt na arthaḥ anena yogena .

katham yebhyaḥ agurūpottamebhyaḥ iṣyate .

siddham tu rauḍhyādiṣu upasaṅkhyānāt .

siddham etat .

katham .

rauḍhyādiṣu upasaṅkhyānāt .

rauḍhyādiṣu upasaṅkhyānam kartavyam .

ke punaḥ rauḍhyādayaḥ .

ye krauḍyādayaḥ .

bhāradvājīyāḥ paṭhanti .

siddham tu kulākhyebhyaḥ loke gotrābhimatābhyaḥ

iti .

siddham etat .

katham .

kulākhyāḥ loke gotrāvayavāḥ iti ucyante .

atha vā gotrāvayavaḥ kaḥ bhavatum arhati .

gotrāt avayutaḥ .

kaḥ ca gotrāt avayutaḥ .

yaḥ anantaraḥ .

daivadattyā yājñadattyā iti .