kim punaḥ ayam aṇiñoḥ ādeśaḥ āhosvit aṇiñbhyām paraḥ .
kaḥ ca atra viśeṣaḥ .
ṣyaṅi anādeśe yalopavacanam .
ṣyaṅi anādeśe yalopaḥ vaktavyaḥ .
audameghyāyāḥ chātrāḥ audameghāḥ .
dviḥ aṇvidhiḥ .
dviḥ ca aṇ vidheyaḥ .
audameghyāyāḥ chātrāḥ audameghāḥ .
audameghyānām saṅghaḥ audameghaḥ .
iñaḥ iti aṇ na prāpnoti .
astu tarhi ādeśaḥ .
ādeśe nalopavacanam .
yadi ādeśaḥ nalopaḥ vaktavyaḥ .
auḍulomyā śāralomyā iti .
ye ca abhāvakarmaṇoḥ iti prakṛtibhāvaḥ prasajyeta .
na vā ṣyaṅaḥ lopanimittatvāt .
na vā eṣaḥ doṣaḥ .
kim kāraṇam .
ṣyaṅaḥ lopanimittatvāt .
lopanimittaḥ ṣyaṅ .
na akṛte lope ṣyaṅ prāpnoti .
kim kāraṇam .
gurūpottamayoḥ iti ucyate na ca akṛte lope gurūpottamam bhavati .
atha vā punaḥ astu paraḥ .
nanu ca uktam ṣyaṅi anādeśe yalopavacanam dviḥ aṇvidhiḥ iti .
na eṣaḥ doṣaḥ .
yat tāvat ucyate yalopavacanam iti adoṣaḥ eṣaḥ .
kim kāraṇam .
puṃvadbhāvāt yajādau taddhite .
yajādau taddhite puṃvadbhāvaḥ bhaviṣyati bhasya aḍhe taddhite puṃvat bhavati iti .
ayam tarhi doṣaḥ dviḥ aṇvidhiḥ iti .
na eṣaḥ doṣaḥ .
siddhaḥ ca pratyayavidhau .
saḥ ca siddhaḥ pratyayavidhau .
ubhayam idam uktam ādeśaḥ paraḥ iti ca .
kim atra nyāyyam .
adeśaḥ iti etat nyāyyam .
kutaḥ etat .
evam ca eva hi kṛtvā ācāryeṇa sūtram paṭhitam ṣaṣṭhyā ca nirdeśaḥ kṛtaḥ .
ataḥ eṣaḥ pakṣaḥ nirdoṣaḥ .
nanu ca parasmin api sati ye doṣāḥ te parihṛtāḥ .
puṃvadbhāvena yalopaḥ parihṛtaḥ .
sa ca puṃvadbhāvaḥ aḍe bhavati .
tatra audamegheyaḥ na sidhyati .
anubandhau tvayā kāryau .
yasya ādeśaḥ anubandhau tena kartavyau .
ekaḥ sāmānyagrahaṇāṛthaḥ aparaḥ sāmānyagrahaṇāvighātārthaḥ .
kva sāmānyagrahaṇāṛthena arthaḥ .
yaṅaḥ cāp iti .
atha sāmānyagrahaṇāvighātārthena kva arthaḥ .
atra eva .
kim prayojanam .
cāpartham .
cāp yathā syāt .
tava katham cāp .
ṭābvidhiḥ mama .
ṭāpā mama siddham .
nanu ca mama api ṭāpā siddham .
na sidhyati .
aṇaḥ iti iñaḥ iti ca īkāraḥ prāpnoti .
na eṣaḥ doṣaḥ .
na evam vijñāyate aṇantāt akārāntāt iñantāt ikārāntāt iti .
katham tarhi .
aṇ yaḥ akāraḥ iñ yaḥ ikāraḥ iti .
svarārthaḥ tarhi tvayā cāp vaktavyaḥ .
ñniti iti ādyudāttatvam mā bhūt citaḥ antaḥ udāttaḥ bhavati iti antodāttatvam yathā syāt iti .
tava api tarhi ṣyaṅā uktatvāt strītvasya ṭāp na prāpnoti .
ukte api hi bhavanti ete .
ukte api hi strītve bhavanti ete ṭābādayaḥ .
uktam etat svāṛthikāḥ ṭābādayaḥ iti .
mama api tarhi sānubandhakasya ādeśaḥ itkāryam na iti .
tena ñit na bhaviṣyati .
asthānivattve doṣaḥ te vṛddhiḥ atra na sidhyati .
asthānivattve doṣaḥ .
vṛddhiḥ te na prāpnoti .
auḍulomyā śāralomyā .
na ca idānīm ardhajaratīyam labhyam vṛddhiḥ me bhaviṣyati svaraḥ na iti .
tat yathā ardham jaratyāḥ kāmayate ardham na iti .
tvayā api atra viśeṣārtham kartavyam syāt viśeṣaṇam .
tvayā api atra viśeṣārthaḥ anubandhaḥ kartavyaḥ .
kva viśeṣaṇārthena arthaḥ .
ṣyaṅaḥ samprasāraṇam iti .
akriyā eva viśeṣaḥ atra sānubandhaḥ viśeṣavān .
akriyā eva mama viśeṣaḥ sānubandhaḥ tu viśeṣavān .
pāśyāyām te katham na syāt .
pāśyāputraḥ iti atra kasmāt na bhavati .
ekaḥ me syāt viśeṣaṇam .
ekaḥ mama viśeṣaṇāṛthaḥ .
tvayā punaḥ dvau kartavyau .
atha ekasmin api sati kaḥ kariṣyate .
kim ca ataḥ .
anyasmin sūtrabhedaḥ syāt .
yadi etābhyām anyaḥ kriyate sūtrabhedaḥ kṛtaḥ bhavati .
ṣiti liṅgam prasajyeta .
atha ṣit kriyate ṣitaḥ iti īkāraḥ prāpnoti .
ṅiti cekrīyite doṣaḥ .
atha ṅit kriyate cekrīyite doṣaḥ bhavati .
lolūyāputraḥ lolūyāpatiḥ iti .
vyavadhānāt na duṣyati .
akāreṇa vyavahitatvāt na doṣaḥ bhavati .
yaḥ anantaraḥ na dhātuḥ saḥ .
dhātoḥ iti vartate yaḥ ca atra anantaraḥ na asau dhātuḥ .
yaḥ dhātuḥ saḥ ananantaraḥ .
yaḥ ca dhātuḥ sa asau anantaraḥ .
na cet ubhayataḥ sāmyam ubhayatra prasajyeta