Premabase · Vyākaraṇa-mahābhāṣya · Adhyāya 4 · Pada 1
Show
Vṛtti
Script
IASTदेवनागरीবাংলা
MBH 4.1.54.1
svāṅgāc ca+upasarjanād asaṃyoga-upadhāt
Aṣṭādhyāyī 4.1.54
Vṛtti Patañjali

svāṅgāt ca upasarjanāt iti ucyate .

kim svāṅgam nāma .

adravam mūrtimat svāṅgam prāṇistham avikārajam atatstham tatra dṛṣṭam ca tasya cet tat tathā yutam .

aprāṇinaḥ api svāṅgam .

adravam iti kimartham .

bahulohitā .

na etat asti .

bahvacaḥ na iti pratiṣedhaḥ bhaviṣyati .

idam tarhi bahukaphā .

mūrtimat iti kimartham .

bahubuddhiḥ bahumanāḥ .

na etat asti .

ataḥ iti vartate .

idam tarhi .

bahujñānā .

prāṇistham iti kimartham .

ślakṣṇamukhā śālā .

avikārajam iti kimartham .

bahugaḍuḥ bahupaṭikā .

na etat asti .

iha tāvat bahugaḍuḥ iti ataḥ iti vartate .

bahupaṭikā iti bahvacaḥ na iti pratiṣedhaḥ bhaviṣyati .

idam tarhi bahuśophā .

atatstham tatra dṛṣṭam ca .

aprāṇistham prāṇini dṛṣṭam ca svāṅgasañjñam bhavati .

dīrghakeśī rathyā iti .

tasya cet tat tathā yutam aprāṇinaḥ api svāṅgasañjñam bhavati .

dīrghanāsikī arcā tuṅganāsikī arcā .