lakṣaṇahetvoḥ kriyāyāḥ guṇe upasaṅkhyānam .
lakṣaṇahetvoḥ kriyāyāḥ guṇe upasaṅkhyānam kartavyam .
tiṣṭhan mūtrayati .
gacchan bhakṣayati .
kartuḥ ca lakṣaṇayoḥ paryāyeṇa acayoge .
kartuḥ ca lakṣaṇayoḥ paryāyeṇa acayoge upasaṅkhyānam kartavyam .
yaḥ adhīyānaḥ āste saḥ devadatttaḥ .
yaḥ āsīnaḥ adhīte saḥ devadattaḥ .
acayoge iti kimartham .
yaḥ āste ca adhīte ca saḥ caitraḥ .
tattvānvākhyāne ca .
tattvānvākhyāne ca upasaṅkhyānam kartavyam .
śayānā vardhate dūrvā .
āsīnam vardhate bisam iti .
sadādayaḥ ca bahulam .
sadādayaḥ ca bahulam iti vaktavyam .
san brāhmaṇaḥ asti brāhmaṇaḥ .
vidyate brāhmaṇaḥ vidyamānaḥ brāhmaṇaḥ iti .
iṅjuhotyoḥ vāvacanam .
iṅjuhotyoḥ vā iti vaktavyam .
adhīte adhīyānaḥ .
juhoti juhvat .
māṅi ākrośe .
māṅi ākrośe iti vaktavyam .
mā pacan .
mā pacamānaḥ .
tat tarhi vaktavyam .
na vaktavyam .
lakṣaṇahetvoḥ kriyāyāḥ iti eva siddham .
iha tāvat tiṣṭhan mūtrayati iti .
tiṣṭhatikriyā mūtrayatikriyāyāḥ lakṣaṇam .
gacchan bhakṣayati iti .
gacchatikriyā bhakṣayatikriyāyāḥ lakṣaṇam .
yaḥ adhīyānaḥ āste saḥ devadatttaḥ iti .
adhyayanakriyā āsanakriyāyāḥ lakṣaṇam .
yaḥ āsīnaḥ adhīte saḥ devadattaḥ iti .
āsikriyā adhyayanakriyāyāḥ lakṣaṇam .
idam tarhi prayojanam .
acayoge iti vakṣyāmi iti .
iha mā bhūt .
yaḥ āste ca adhīte ca saḥ caitraḥ iti .
etat api na asti prayojanam .
na etat kriyāyāḥ lakṣaṇam .
kim tarhi .
kartṛlakṣaṇam etat .
śayānā vardhate dūrvā iti .
śetikriyā vṛddhikriyāyāḥ lakṣaṇam .
āsīnam vardhate bisam iti .
āsikriyā vṛddhikriyāyāḥ lakṣaṇam .
sadādayaḥ ca bahulam iṅjuhotyoḥ vā māṅi ākrośe iti vaktavyam eva.