taugrahaṇam kimartham .
śatṛśānacau pratinirdiśyete .
na etat asti prayojanam .
prakṛtau śatṛśānacau anuvartiṣyete .
kva prakṛtau .
laṭaḥ śatṛsānacau aprathamāsamānādhikaraṇe iti .
ataḥ uttaram paṭhati .
tau sat iti vacanam asaṃsargārtham
ṭau grahaṇam kriyate asaṃsargārtham .
asaṃsaktayoḥ etaiḥ viśeṣaiḥ śatṛśānacoḥ sañjñā yathā syāt .
nanu ca ete viśeṣāḥ nivarteran .
yadi api ete viśeṣāḥ nivartante ayam tu khalu vartamānaḥ kālaḥ avaśyam uttarārthaḥ anuvartyaḥ .
tasmin anuvartamāne vartamānakālavihitayoḥ eva śatṛśānacoḥ satsñjñā syāt .
bhūtabhaviṣyakālavihitayoḥ na syāt .
kim punaḥ bhūtabhaviṣyakālavihitayoḥ satsñjñāvacane prayojanam .
pūraṇaguṇasuhitasat iti .
brāhmaṇasya pakṣyan .
brāhmaṇasya pakṣyamāṇaḥ .
atha kriyamāṇe api taugrahaṇe katham eva asaṃsaktayoḥ etaiḥ viśeṣaiḥ sañjñā labhyā .
labhyā iti āha .
katham .
tau iti śabdataḥ sat iti yoge kriyamāṇe tau grahaṇam yogāṅgam jāyate .
sati ca yogāṅge yogavibhāgaḥ kariṣyate .
tau .
tau etau śatṛśānacau dhātumātrāt parasya pratyayasya bhavataḥ .
tataḥ sat .
satsñjñau bhavatau śatṛśānacau .
iha api tarhi prāpnutaḥ .
kārakaḥ hārakaḥ iti .
avadhāraṇam lṛṭi vidhānam .
lṛtaḥ sat vā iti etat niyamārtham bhaviṣyati .
lṛṭaḥ eva dhātumātrāt parasya na anyasya iti .
kaimarthyakyāt niyamaḥ bhavati .
vidheyam na asti iti kṛtvā .
iha ca asti vidheyam .
kim .
nityau śatṛśānacau prāptau .
tau vibhāṣā vidheyau .
tatra apūrvaḥ vidhiḥ astu niyamaḥ astu iti apūrvaḥ eva vidhiḥ bhaviṣyati na niyamaḥ .
yogavibhāgataḥ ca vihitam sat .
evam tarhi yogavibhāgaḥ kariṣyate .
lṛṭaḥ sat .
lṛṭaḥ satsañjñau bhavataḥ .
kimartham idam .
niyamārtham .
lṛṭaḥ eva dhātumātrāt parasya na anyasya iti .
tataḥ vā .
vā ca lṛṭaḥ śatṛśānacau satsañjñau bhavataḥ .
tatra ayam api arthaḥ .
sadvidhiḥ nityam aprathamāsamānādhikaraṇe iti vakṣyati .
tat na vaktavyam bhavati .