Premabase · Vyākaraṇa-mahābhāṣya · Adhyāya 3 · Pada 1
Show
Vṛtti
Script
IASTदेवनागरीবাংলা
MBH 3.1.45
śala ig-upadhād aniṭaḥ kṣaḥ
Aṣṭādhyāyī 3.1.45
Vṛtti Patañjali

ksavidhāne igupadhābhāvaḥ cleḥ guṇanimittatvāt .

ksavidhāne igupadhābhāvaḥ .

kim kāraṇam .

cleḥ guṇanimittatvāt .

cliḥ guṇanimittam .

tatra clau eva guṇe kṛte igupadhāt iti ksaḥ na prāpnoti .

na vā ksasya anavakāśatvāt apavādaḥ guṇasya .

na vā eṣaḥ doṣaḥ .

kim kāraṇam .

ksasya anavakāśatvāt .

anavakāśaḥ ksaḥ guṇam bādhiṣyate .

aniḍvacanam aviśeṣaṇam cleḥ nityādiṣṭatvāt .

aniḍvacanam aviśeṣaṇam .

kim kāraṇam .

cleḥ nityādiṣṭatvāt .

nityādiṣṭaḥ cliḥ na kva cit śrūyate .

tatra cleḥ aniṭaḥ iti ksaḥ na prāpnoti .

na vā ksasya sijapavādatvāt tasya ca aniḍāśrayatvāt aniṭi prasiddhe ksaviddhiḥ .

na vā eṣaḥ doṣaḥ .

kim kāraṇam .

ksasya sijapavādatvāt .

sijapavādaḥ ksaḥ .

saḥ ca aniḍāśrayaḥ .

na ca apavādaviṣaye upasargaḥ abhiniviśate .

pūrvam hi apavādāḥ abhiniviśante paścāt utsargāḥ .

prakalpya vā apavādaviṣayam utsargaḥ abhiniviśate .

tat na tāvat atra kadā cit sic bhavati .

apavādam ksam pratīkṣate .

ksasya sijapavādatvāt tasya ca aniḍāśrayatvāt aniṭtvam prasiddham .

aniṭi prasiddhe ksaviddhiḥ .

aniṭi prasiddhe ksaḥ bhaviṣyati .

sic idānīm kva bhaviṣyati .

śeṣe sijvidhānam .

śeṣe sijvidhānam bhaviṣyati .

akoṣīt amoṣīt iti .