Premabase · Vyākaraṇa-mahābhāṣya · Adhyāya 3 · Pada 1
Show
Vṛtti
Script
IASTदेवनागरीবাংলা
MBH 3.1.44.2
cleḥ sic
Aṣṭādhyāyī 3.1.44
Vṛtti Patañjali

spṛśamṛśakṛṣatṛpadṛpaḥ sic vā .

spṛśmṛśakṛṣatṛpadṛpaḥ sic vā iti vaktavyam .

spṛśa .

aspṛkṣat asprākṣīt .

spṛśa .

mṛśa .

amṛkṣat amrākṣīt .

mṛśa .

kṛṣa .

akṛkṣat akrākṣīt .

kṛṣa .

tṛpa .

atṛpat atrāpsīt .

tṛpa .

dṛpa .

adṛpat adrapsīt .

kim prayojanam .

sic yathā syāta .

atha ksaḥ siddhaḥ .

siddhaḥ śalaḥ igupadhāt aniṭaḥ iti .

sic api siddhaḥ .

katham .

cleḥ citkaraṇam pratyākhyāyate .

tatra clau eva jhallakṣaṇe amāgame kṛte vihatanimittatvāt ksaḥ na bhaviṣyati .

yadi evam antyasaya sijādayaḥ prāpnuvanti .

siddham tu sicaḥ yāditvāt .

siddham etat .

katham .

yādiḥ sic kariṣyate .

saḥ anekālśit sarvasya iti sarvādeśaḥ bhaviṣyati .

kim na śrūyate yakāraḥ .

luptanirdiṣṭaḥ yakāraḥ .

caṅaṅoḥ katham .

caṅaṅoḥ praśliṣṭanirdeśāt siddham .

caṅaṅoḥ api praśliṣṭanirdeśaḥ ayam : ca aṅ caṅ a aṅ aṅ .

saḥ anekālśit sarvasya iti sarvādeśaḥ bhaviṣyati .

ciṇaḥ katham .

ciṇaḥ anittvāt siddham .

ciṇaḥ anittvāt siddham .

kim idam anittvāt .

antyasya ayam sthāne bhavan na pratyayaḥ syāt .

asatyāyām pratyayasañjñayām itsañjñā na. asatyām itsañjñāyām lopaḥ na .

asati lope anekāl .

yadā anekāl tadā sarvādeśaḥ .

yadā sarvādeśaḥ tadā prayayaḥ .

yadā pratyayaḥ tadā itsañjñā .

yadā itsañjñā tadā lopaḥ .

evam ca tatra vārttikakārasya nirṇayaḥ saprayojanam citkaraṇam iti .

api ca traiśabdyam na prakalpate .

aspṛkṣat asprākṣīt aspārkṣīt iti na sidhyati .

sici punaḥ sati vibhāṣā sic .

sici api jhallakṣaṇaḥ amāgamaḥ vibhāṣā .

yasya khalu api amā nimittam na vihanyate saḥ syāt eva .

tasmāt suṣṭhu ucyate spṛśmṛśakṛṣatṛpadṛpaḥ sic vā iti