ḍāvikārasya śitkaraṇam sarvādeśārtham .
ḍāvikāraḥ śit kartavyaḥ .
kim prayojanam .
sarvādeśārtham .
śit sarvasya iti sarvādeśaḥ yathā syāt .
akriyamāṇe hi śakāre alaḥ antyasya vidhayaḥ bhavanti iti antasya prasajyeta .
nighātaprasaṅgaḥ tu .
nighātaḥ tu prapnoti .
śvaḥ kartā .
tāseḥ param lasārvadhātukam anudāttam bhavati iti eṣaḥ svaraḥ prāpnoti .
yat tāvat ucyate ḍāvikārasya śitkaraṇam sarvādeśārtham iti .
siddham alaḥ antyavikārāt .
siddham etat .
katham .alaḥ antyavikārāt .
astu ayam alaḥ antyasya .
kā rūpasiddhiḥ : kartā .
ḍiti ṭeḥ lopāt lopaḥ .
ḍiti ṭeḥ lopena lopaḥ bhaviṣyati .
abhatvāt na prāpnoti .
ḍitkaraṇasāmarthyāt bhaviṣyati .
anittvāt vā .
atha vā anittvāt etat siddham .
kim idam anittvāt iti .
antyasya ayam sthāne bhavan na pratyayaḥ syāt .
asatyām pratyayasañjñāyām itsañjñā na .
asatyām itsañjñāyām lopaḥ na .
asati lope anekāl .
yada anekāl tadā sarvādeśaḥ .
yadā sarvādeśaḥ tadā pratyayaḥ .
yadā pratyayaḥ tadā itsañjñā .
yadā itsañjñā tadā lopaḥ .
praśliṣṭanirdeśāt vā .
atha vā praśliṣṭanirdeśaḥ ayam .
ḍā ā ḍā .
saḥ anekālśit sarvasya iti sarvādeśaḥ bhaviṣyati .
yadā tarhi ayam antyasya sthāne bhavati tadā tiṅgrahaṇena grahaṇam na prāpnoti .
tiṅgrahaṇam ekadeśavikṛtasya ananyatvāt .
ekadeśavikṛtam ananyavat bhavati iti tiṅgrahaṇena grahaṇam bhaviṣyati svaraḥ katham .
svare vipratiṣedhāt siddham .
ḍāraurasaḥ kriyantām anudāttatvam iti kim atra kartavyam .
paratvāt anudāttatvam .
nityāḥ ḍāraurasaḥ .
kṛte api anudāttatve prapnuvanti akṛte api prapnuvanti .
anudāttatvam api nityam .
kṛteṣu kṛteṣu api ḍāraurassu prāpnoti akṛteṣu api prāpnoti .
anityam anudāttatvam .
anyasya kṛteṣu ḍāraurassu prāpnoti anyasya akṛteṣu .
śabdāntarasya ca prāpnuvan vidhiḥ anityaḥ bhavati .
ḍāraurasaḥ api anityāḥ .
anyathāsvarasya kṛte anudāttatve prāpnuvanti anyathāsvarasya akṛte .
svarabhinnasya ca prāpnuvantaḥ anityāḥ bhavanti .
ubhayoḥ anityayoḥ paratvāt anudāttatvam .
anudāttatve kṛte punaḥprasaṅgavijñātāt ḍāraurasaḥ .
ṭilope udāttanivṛttisvareṇa siddham .
na sidhyati .
kim kāraṇam .
antaraṅgatvāt ḍāraurasaḥ .
tatra antaraṅgatvāt ḍāraurassu kṛteṣu anudāttatvam kriyatām ṭilopaḥ iti kim atra kartavyam .
paratvāt ṭilopena bhavitavyam .
evam tarhi svare vipratiṣedhāt siddham .
nyāyyaḥ eva ayam svare vipratiṣedhaḥ .
idam iha sampradhāryam .
anudāttatvam kriyatām udāttanivṛttisvaraḥ iti .
kim atra kartavyam .
paratvāt anudāttatvam .
anudāttatve kṛte punaḥprasaṅgavijñānāt udāttanivṛttisvaraḥ bhaviṣyati .
tat etat kva siddham bhavati .
yat pit vacanam .
yat apit vacanam tatra na sidhyati .
tatra api siddham .
katham idam adya lasārvadhātukānudāttatvam pratyayasvarasya apavādaḥ .
na ca apavādaviṣaye utsargaḥ abhiniviśate .
pūrvam hi apavādāḥ abhiniviśante paścāt utsargāḥ .
prakalpya vā apavādaviṣayam tataḥ utsargaḥ abhiniviśate .
tat na tāvat kadā cit pratyayasvaraḥ bhavati .
apavādam lasārvadhātukanudāttatvam pratīkṣate .
tatra anudāttatvam kriyatām lopaḥ iti .
yadi api paratvāt lopaḥ saḥ asau avidyamānodāttatve anudātte udāttaḥ lupyate .
pratyayasvarāpavādaḥ lasārvadhātukānudāttam .
tena tatra na prasaktaḥ pratyayasvaraḥ kadā cit .
pratyayasvaraḥ tu tāseḥ vṛttisanniyogaśiṣṭaḥ .
tena ca api asau udāttaḥ lopsyate .
tathā na doṣaḥ .