Premabase · Vyākaraṇa-mahābhāṣya · Adhyāya 2 · Pada 2
Show
Vṛtti
Script
IASTदेवनागरीবাংলা
MBH 2.2.29.3
ca-arthe dvandvaḥ
Aṣṭādhyāyī 2.2.29
Vṛtti Patañjali

ekādaśa dvādaśa iti kaḥ ayam samāsaḥ .

ekādīnām daśādibhiḥ dvandvaḥ .

ekādīnām daśādibhiḥ dvandvaḥ samāsaḥ .

ekādīnām daśādibhiḥ dvandvaḥ iti cet viṃśatyādiṣu vacanaprasaṅgaḥ .

ekādīnām daśādibhiḥ dvandvaḥ iti cet viṃśatyādiṣu vacanam prāpnoti .

ekaviṃśatiḥ dvāviṃśatiḥ .

siddham tu adhikāntā saṅkhya saṅkhyayā samānādhikaraṇādhikāre adhikalopaḥ ca .

siddham etat .

katham .

samānādhikaraṇādhikāre vaktavyam adhikāntā saṅkhya saṅkhyayā saha samasyate adhikaśabdasya ca lopaḥ bhavati iti .

ekādhikā viṃśatiḥ ekaviṃśatiḥ dvyadhikā viṃśatiḥ dvāviṃśatiḥ .

yadi samānādhikaraṇaḥ svaraḥ na sidhyati .

yat hi tat saṅkhyā pūrvapadam prakṛtisvaram bhavati iti dvandve iti tat .

kim punaḥ kāraṇam dvandve iti evam tat .

iha mā bhūt śatasahasram iti .

astu tarhi dvandvaḥ .

nanu ca uktam ekādīnām daśādibhiḥ dvandvaḥ iti cet viṃśatyādiṣu vacanaprasaṅgaḥ iti. na eṣaḥ doṣaḥ .

sarvaḥ dvandvaḥ vibhāṣā ekavat bhavati .

yadā tarhi ekavacanam tadā napuṃsakaliṅgam prāpnoti .

liṅgam aśiṣyam lokāśrayatvāt liṅgasya .