Premabase · Vyākaraṇa-mahābhāṣya · Adhyāya 1 · Pada 3
Show
Vṛtti
Script
IASTदेवनागरीবাংলা
MBH 1.3.78
śeṣāt kartari parasmaipadam
Aṣṭādhyāyī 1.3.78
Vṛtti Patañjali

śeṣavacanam pañcamyā cet arthe pratiṣedhaḥ .

śeṣavacanam pañcamyā cet arthe pratiṣedhaḥ vaktavyaḥ .

bhidyate kuśūlaḥ svayam eva .

chidyate rajjuḥ svayam eva .

evam tarhi śeṣe iti vakṣyāmi .

saptamyā cet prakṛteḥ .

saptamyā cet prakṛteḥ pratiṣedhaḥ vaktavyaḥ .

āste śete cyavante plavante .

siddham tu ubhayanirdeśāt .

siddham etat .

katham .

ubhayanirdeśaḥ kartavyaḥ .

śeṣāt śeṣe iti vaktavyam .

kartṛgrahaṇam idānīm kimartham syāt .

kartṛgrahaṇam anuparādyartham .

anuparādyartham etat syāt .

iha mā bhūt .

anukriyate svayam eva .

parākriyate svayam eva iti .

sidhyati .

sutram tarhi bhidyate .

yathānyāsam eva astu .

nanu ca uktam śeṣavacanam pañcamyā cet arthe pratiṣedhaḥ iti .

na eṣaḥ doṣaḥ .

kartari karmavyatihāre iti atra kartṛgrahaṇam pratyākhyāyate .

tat prakṛtam iha anuvartiṣyate .

śeṣāt kartari kartari iti .

kim idam kartari kartari iti .

kartā eva yaḥ kartā tatra yathā syāt .

kartā ca anyaḥ ca yaḥ kartā tatra mā bhūt iti .