kimartham idam ucyate .
adhikāraḥ pratiyogam tasya anirdeśārthaḥ .
adhikāraḥ kriyate pratiyogam tasya anirdeśārthaḥ iti .
kim idam pratiyogam iti .
yogam yogam prati pratiyogam .
yoge yoge tasya grahaṇam mā kārṣam iti .
kim gatam etat iyatā sūtreṇa .
gatam iti āha .
kutaḥ .
lokataḥ .
tat yathā loke adhikṛtaḥ asau grāme adhikṛtaḥ asau nagare iti ucyate yaḥ yatra vyāpāram gacchati .
śabdena ca api adhikṛtena kaḥ anyaḥ vyāpāraḥ śakyaḥ avagantum anyat ataḥ yoge yoge upasthānāt .
na vā nirdiśyamānādhikṛtatvāt yathā loke .
na vā etat prayojanam .
kim kāraṇam .
nirdiśyamānādhikṛtatvāt yathā loke .
nirdiśyamānam adhikṛtam gamyate .
tat yathā .
devadattāya gauḥ dīyatām yajñadattāya viṣṇumitrāya iti .
gauḥ iti gamyate .
evam iha api padarujaviśaspṛśaḥ ghañ sṛ sthire bhāve .
ghañ iti gamyate .
anyanirdeśaḥ tu nivartakaḥ tasmāt paribhāṣā .
anyanirdeśaḥ tu loke nivartakaḥ bhavati .
tat yathā .
devadattāya gauḥ dīyatām yajñadattāya kambalaḥ viṣṇumitrāya ca iti .
kambalaḥ gonivartakaḥ bhavati .
evam iha api abhividhau bhāve inuṇ ghañaḥ nivartakaḥ syāt .
tasmāt paribhāṣā kartavyā .