Premabase · Vyākaraṇa-mahābhāṣya · Adhyāya 1 · Pada 3
Show
Vṛtti
Script
IASTदेवनागरीবাংলা
MBH 1.3.11.2
svaritena adhikāraḥ
Aṣṭādhyāyī 1.3.11
Vṛtti Patañjali

adhikāraparimāṇājñānam tu .

adhikāraparimāṇājñānam tu bhavati .

na jñāyate kiyantam avadhim adhikāraḥ anuvartate iti .

adhikāraparimāṇajñānārtham tu .

adhikāraparimāṇajñānārtham eva tarhi ayam yogaḥ vaktavyaḥ .

adhikāraparimāṇam jñāsyāmi iti .

katham punaḥ svaritena adhikāraḥ iti anena adhikāraparimāṇam śakyam vijñātum .

evam vakṣyāmi svarite na adhikāraḥ iti .

svaritam dṛṣṭvā adhikāraḥ na bhavati iti .

kena idānīm adhikāraḥ bhaviṣyati .

laukikaḥ adhikāraḥ .

na adhikāraḥ iti cet uktam .

kim uktam .

anyanirdeśaḥ tu nivartakaḥ tasmāt paribhāṣā iti .

adhikārārtham eva tarhi ayam yogaḥ vaktavyaḥ .

nanu ca uktam adhikāraparimāṇājñānam tu iti .

yāvatithaḥ al anubandhaḥ tāvataḥ yogān iti vacanāt siddham .

yāvatithaḥ al anubadhyate tāvataḥ yogān adhikāraḥ anuvartate iti vaktavyam .

atha idānīm yatra alpīyāṃsaḥ alaḥ bhūyasaḥ ca yogān adhikāraḥ anuvartate katham tatra kartavyam .

bhūyasi prāgvacanam .

bhūyasi prāgvacanam kartavyam .

prāk amutaḥ iti vaktavyam .

tat tarhi vaktavyam .

na vaktavyam .

sandehamātram etat bhavati .

sarvasandeheṣu ca idam upatiṣṭhate vyākhyānataḥ viśeṣapratipattiḥ na hi sandehāt alakṣaṇam iti .

prāk amutaḥ iti vyākhyāsyāmaḥ .

yadi evam na arthaḥ anena .

kena idānīm adhikāraḥ bhaviṣyati .

laukikaḥ adhikāraḥ .

nanu ca uktam na adhikāraḥ iti cet uktam .

kim uktam .

anyanirdeśaḥ tu nivartakaḥ tasmāt paribhāṣā .

sandehamātram etat bhavati .

sarvasandeheṣu ca idam upatiṣṭhate vyākhyānataḥ viśeṣapratipattiḥ na hi sandehāt alakṣaṇam iti .

inuṇ ghañ iti sandehe ghañ iti vyākhyāsyāmaḥ .