Premabase · Vyākaraṇa-mahābhāṣya · Adhyāya 1 · Pada 1
Show
Vṛtti
Script
IASTदेवनागरीবাংলা
MBH 1.1.72.2
yena vidhistadantasya
Aṣṭādhyāyī 1.1.72
Vṛtti Patañjali

yena vidhiḥ tadantasya iti cet grahaṇopādhīnām tadantopādhiprasaṅgaḥ .

yena vidhiḥ tadantasya iti cet grahaṇopādhīnām tadantopādhitāprasaṅgaḥ .

ye grahaṇopādhayaḥ te api tadantopādhayaḥ syuḥ .

tatra kaḥ doṣaḥ .

utaḥ ca pratyayāt asaṃyogapūrvāt iti asaṃyogapūrvagrahaṇam ukārāntviśeṣaṇam syāt .

tatra kaḥ doṣaḥ .

asaṃyogapūrvagrahaṇena iha eva paryudāsaḥ syāt:: akṣṇuhi takṣṇuhi iti .

iha na syāt : āpnuhi śaknuhi iti .

tathā ut oṣthyapūrvasya iti oṣṭhyapūrvagrahaṇam ṝkārāntaviśeṣaṇam syāt .

tatra kaḥ doṣaḥ .

oṣṭhyapūrvagrahaṇena iha ca prasajyeta : saṅkīrṇam iti .

iha ca na syāt : nipūrtāḥ piṇḍāḥ iti .

siddham tu viśeṣaṇaviśeṣyayoḥ yatheṣṭatvāt .

siddham etat .

katham .

yatheṣṭam viśeṣaṇaviśeṣyayoḥ yogaḥ bhavati .

yāvatā yatheṣṭam iha tāvat : utaḥ ca pratyayāt asaṃyogapūrvāt iti na asaṃyogapūrvagrahaṇena ukārāntam viśeṣyate .

kim tarhi .

ukāraḥ eva viśeṣyate : ukāraḥ yaḥ asaṃyogapūrvaḥ tadantāt pratyayāt iti .

tathā ut oṣthyapūrvasya iti na oṣṭhapūrvagrahaṇena ṝkārāntam viśeṣyate .

kim tarhi .

ṝkāraḥ eva viśeṣyate : ṝkāraḥ yaḥ oṣṭhyapūrvaḥ tadantasya dhātoḥ iti .