Premabase · Vyākaraṇa-mahābhāṣya · Adhyāya 1 · Pada 1
Show
Vṛtti
Script
IASTदेवनागरीবাংলা
MBH 1.1.63.1
na lumatāṅgasya
Aṣṭādhyāyī 1.1.63
Vṛtti Patañjali

lumati pratiṣedhe ekapadasvarasya upasaṅkhyānam .

lumati pratiṣedhe ekapadasvarasya upasaṅkhyānam kartavyam. ekapadasvare ca lumatā lupte pratyayalakṣaṇam na bhavati iti vaktavyam .

kim aviśeṣeṇa .

na iti āha .

sarvāmantritasijluksvaravarjam .

sarvasvaram āmantritasvaravam sijluksvaram ca varjayitvā .

sarvasvara : sarvastomaḥ , sarvapṛṣṭhaḥ : sarvasya supi iti ādyudāttatvam yathā syāt .

āmantritasvara : sarpiḥ āgaccha , sapta āgacchata : āmantritasya ca iti ādyudāttatvam yathā syāt .

sijluksvara : ma hi datām , ma hi dhatām : ādiḥ sicaḥ anyatarasyām iti eṣaḥ svaraḥ yathā syāt .

kim prayojanam .

prayojanam ñinikilluki svarāḥ .

ñinikitsvarāḥ luki prayojayanti .

gargaḥ , vatsaḥ , bidaḥ , urvaḥ , uṣṭragrīvaḥ , vāmarajjuḥ : ñniti iti ādyudāttatvam mā bhūt iti .

iha ca : atrayaḥ : kitaḥ iti antodāttatvam mā bhūt iti .

pathimathoḥ sarvanāmasthāne .

pathimathoḥ sarvanāmasthāne luki prayojanam .

pathipriyaḥ , mathipriyaḥ : pathimathoḥ sarvanāmasthāne iti eṣaḥ svaraḥ mā bhūt iti .

ahnaḥ ravidhau .

ahnaḥ ravidhau lumatā lupte pratyayalakṣaṇam na bhavati iti vaktavyam .

ahaḥ dadati , ahaḥ bhuṅkte : raḥ asupi iti pratyayalakṣaṇena pratiṣedhaḥ mā bhūt iti .