padāntavidhim prati na sthānivat iti ucyate .
tatra vetasvān iti ruḥ prāpnoti .
na eṣaḥ doṣaḥ .
bhasañjñā atra bādhikā bhaviṣyati : tasau matvarthe iti .
akārāntam etat bhasañjñām prati .
padasañjñām prati sakārāntam .
nanu ca evam vijñāsyate : yaḥ samprati padāntaḥ iti .
karmasādhanasya vidhiśabdasya upādāne etat evam syāt .
ayam ca vidhiśabdaḥ asti eva karmasādhanaḥ : vidhīyate vidhiḥ .
asti bhāvasādhanaḥ : vidhānam vidhiḥ iti .
tatra bhāvasādhanasya upādāne eṣaḥ doṣaḥ bhavati .
iha ca : brahmabandhvā brahmabandhvai : dhakārasya jaśtvam prāpnoti .
asti punaḥ kim cit bhāvasādhanasya vidhiśabdasya upādāne sati iṣṭam saṅgṛhītam āhosvit doṣāntam eva .
asti iti āha .
iha kāni santi yāni santi kau staḥ , yau staḥ iti yaḥ asau padāntaḥ yakāraḥ vakāraḥ vā śrūyeta saḥ na śrūyate .
ṣaḍikaḥ ca api siddhaḥ bhavati .
vācikaḥ tu na sidhyati .
astu tarhi karmasādhanaḥ .
yadi karmasādhanaḥ ṣaḍikaḥ na sidhyati .
astu tarhi bhāvasādhanaḥ .
vācikaḥ na sidhyati .
vācikaṣaḍikau na saṃvadete .
kartavyaḥ atra yatnaḥ .
katham brahmabandhvā brahmabandhvai. ubhayataḥ āśraye na antādivat iti .
katham vetasvān .
na evam vijñāyate : padasya antaḥ padāntaḥ padantavidhim prati iti .
katham tarhi .
pade antaḥ padāntaḥ padāntavidhim prati iti .
atha vā yathā eva anyāni api padakāryāṇi upaplavante rutvam jaśtvam ca evam idam api padakāryam upaploṣyate .
kim. bhasañjñā nāma .
vare yalopavidhim prati na sthānivat bhavati iti ucyate .
tatra te apsu yāyāvaraḥ pravapeta piṇḍān avarṇalopavidhim prati sthānivat syāt .
na eṣaḥ doṣaḥ .
na evam vijñāyate : vare yalopavidhim prati na sthānivat bhavati iti .
katham tarhi .
vare ayalopavidhim prati iti .
kim idam ayalopavidhim prati iti .
avarṇalopavidhim prati yalopavidhim ca prati iti .
atha vā yogavibhāgaḥ kariṣyate : vare luptam na sthānivat .
tataḥ yalopavidhim ca prati na sthānivat iti .
yalope kim udāharaṇam .
kaṇḍūyateḥ apratyayaḥ kaṇḍūḥ iti .
na etat asti .
kvau luptam na sthānivat .
idam tarhi : saurī balākā .
na etat asti .
upadhātvavidhim prati na sthānivat .
idam tarhi prayojanam : ādityaḥ .
na etat asti .
pūrvatrāsiddhe na sthānivat .
idam tarhi : kaṇḍūtiḥ , valgūtiḥ .
na etat asti prayojanam .
kaṇḍūyā valgūyā iti bhavitavyam .
idam tarhi : kaṇḍūyateḥ ktic : brāhmaṇakaṇḍūtiḥ , kṣatriyakaṇḍūtiḥ .