Premabase · Vyākaraṇa-mahābhāṣya · Adhyāya 1 · Pada 1
Show
Vṛtti
Script
IASTदेवनागरीবাংলা
MBH 1.1.42-43
śi sarvanāma-sthānam
suḍ anapuṃsakasya
Aṣṭādhyāyī 1.1.42-43
Vṛtti Patañjali

śi sarvanāmasthānam suṭ anapuṃsakasya iti cet jasi śipratiṣedhaḥ .

śi sarvanāmasthānam suṭ anapuṃsakasya iti cet jasi śeḥ pratiṣedhaḥ prāpnoti : kuṇḍāni tiṣṭhanti vanāni tiṣṭhanti .

asamarthasamāsaḥ ca ayam draṣṭavyaḥ anapuṃsakasya iti .

na hi nañaḥ napuṃsakena sāmarthyam. kena tarhi .

bhavatinā : na bhavati napuṃsakasya iti .

yat tāvat ucyate śi sarvanāmasthānam suṭ anapuṃsakasya iti cet jasi śipratiṣedhaḥ iti .

na apratiṣedhāt .

na ayam prasajyapratiṣedhaḥ : napuṃsakasya na iti .

kim tarhi .

paryudāsaḥ ayam : yat anyat napuṃsakāt iti .

napuṃsake avyāpāraḥ .

yadi kena cit prāpnoti tena bhaviṣyati .

pūrveṇa ca prāpnoti .

aprāpteḥ vā .

atha vā anantarā yā prāptiḥ sā pratiṣidhyate .

kutaḥ etat .

anantarasya vidhiḥ vā bhavati pratiṣedhaḥ vā iti .

pūrvā prāptiḥ apratiṣiddhā .

tayā bhaviṣyati .

nanu ca iyam prāptiḥ pūrvām prāptim bādhate .

na utsahate pratiṣiddhā satī bādhitum .

yat api ucyate .

asamarthasamāsaḥ ca ayam draṣṭavyaḥ iti yadi api vaktavyaḥ atha vā etarhi bahūni prayojanāni .

kāni .

asūryampaśyāni mukhāni , apunargeyāḥ ślokāḥ , aśrāddhabhojī brāhmaṇaḥ iti .