Premabase · Vyākaraṇa-mahābhāṣya · Adhyāya 1 · Pada 1
Show
Vṛtti
Script
IASTदेवनागरीবাংলা
MBH 1.1.38.4
taddhitaś ca asarva-vibhaktiḥ
Aṣṭādhyāyī 1.1.38
Vṛtti Patañjali

atha api asarvavibhaktiḥ iti ucyate evam api na doṣaḥ .

katham .

idam ca api adyatve atibahu kriyate : ekasmin ekavacanam , dvayoḥ dvivacanam , bahuṣu bahuvacanam iti .

katham tarhi .

ekavacanam utsargaḥ kariṣyate .

tasya dvibahvoḥ arthayoḥ dvivacanabahuvacane bādhake bhaviṣyataḥ .

na ca api evam vigrahaḥ kariṣyate : na sarvāḥ asarvāḥ , asarvāḥ vibhaktayaḥ asmāt iti .

katham tarhi .

na sarvā asarvā , asarvā vibhaktiḥ asmāt iti .

trikam punaḥ vibhaktisañjñam .

evam gate kṛti api tulyam etat māntasya kāryam grahaṇam na tatra .

tataḥ pare ca abhimatāḥ kāryāḥ trayaḥ kṛdarthāḥ grahaṇena yogāḥ .

kṛttaddhitānām grahaṇam tu kāryam saṅkhyāviśeṣam hi abhiniśritāḥ ye .

teṣām pratiṣedhaḥ bhavati iti vaktavyam .

iha mā bhūt : ekaḥ , dvau , bahavaḥ iti .

tasmāt svarādigrahaṇam ca kāryam kṛttaddhitānām ca pāṭhe .