iha sarvanāmāni iti pūrvapadāt sañjñāyām agaḥ iti ṇatvam prāpnoti .
tasya pratiṣedhaḥ vaktavyaḥ .
sarvanāmasañjñāyām nipātanāt ṇatvābhāvaḥ .
sarvanāmasañjñāyām nipātanāt ṇatvam na bhaviṣyati .
kim etat nipātanam nāma .
atha kaḥ pratiṣedhaḥ nāma .
aviśeṣeṇa kim cit uktvā viśeṣeṇa na iti ucyate .
tatra vyaktam ācāryasya abhiprāyaḥ gamyate : idam na bhavati iti .
nipātanam api evañjātīyakam eva .
aviśeṣeṇa ṇatvam uktvā viśeṣeṇa nipātanam kriyate .
tatra vyaktam ācāryasya abhiprāyaḥ gamyate : idam na bhavati iti .
nanu ca nipātanāt ca aṇatvam syāt yathāprāptam ca ṇatvam .
kim anye api evam vidhayaḥ bhavanti .
iha ikaḥ yaṇ aci iti vacanāt ca yaṇ syāt yathāprāptaḥ ca ik śrūyeta .
na eṣaḥ doṣaḥ .
asti atra viśeṣaḥ .
ṣaṣṭhyā atra nirdeśaḥ kriyate .
ṣaṣṭhī ca punaḥ sthāninam nivartayati .
iha tarhi : kartari śap divādibhyaḥ śyan iti vacanāt ca śyan syāt yathāprāptaḥ ca śap śrūyeta .
na eṣaḥ doṣaḥ .
śabādeśāḥ śyanādayaḥ kariṣyante .
tat tarhi śapaḥ grahaṇam kartavyam .
na kartavyam .
prakṛtam anuvartate .
kva prakṛtam .
kartari śap iti .
tat vai prathamānirdiṣṭam ṣaṣṭhīnirdiṣṭena ca iha arthaḥ .
divādibhyaḥ iti eṣā pañcamī śap iti prathamāyāḥ ṣaṣṭhīm prakalpayiṣyati : tasmāt iti uttarasya .
pratyayavidhiḥ ayam .
na ca pratyayavidhau pañcamyaḥ prakalpikāḥ bhavanti .
na ayam pratyayavidhiḥ .
vihitaḥ pratyayaḥ prakṛtaḥ ca anuvartate .
iha tarhi : avyayasarvanāmnām akac prāk ṭeḥ iti .
vacanāt ca akac syāt yathāprāptaḥ ca kaḥ śrūyeta .
na eṣaḥ doṣaḥ .
na aprāpte hi ke akac ārabhyate .
saḥ bādhakaḥ bhaviṣyati .
nipātanam api evañjātīyakam eva .
na aprāpte ṇatve nipātanam ārabhyate .
tat bādhakam bhaviṣyati .
yadi tarhi nipātanāni api evañjātīyakāni bhavanti samaḥ tate doṣaḥ bhavati .
iha anye vaiyākaraṇāḥ samaḥ tate vibhāṣā lopam ārabhante : samaḥ hi tatayoḥ vā iti .
satatam , santatam , sahitam , saṃhitam iti .
iha punaḥ bhavān nipātanāt ca malopam icchati aparasparāḥ kriyāsātatye iti yathāprāptam ca alopam santatam iti .
etat na sidhyati .
kartavyaḥ atra yatnaḥ .
bādhakāni eva hi nipātanāni bhavanti .