ghasañjñāyām nadītare pratiṣedhaḥ .

ghasañjñāyām nadītare pratiṣedhaḥ vaktavyaḥ .

nadyāḥ taraḥ nadītaraḥ iti .

ghasañjñāyām nadītare apratiṣedhaḥ .

anarthakaḥ pratiṣedhaḥ apratiṣedhaḥ .

ghasañjñā kasmāt na bhavati .

tarabgrahaṇam hi aupadeśikam .

aupadeśikasya tarapaḥ grahaṇam .

na ca eṣaḥ upadeśe tarapśabdaḥ .

kim vaktavyam etat .

na hi .

katham anucyamānam gaṃsyate .

iha hi vyākaraṇe sarveṣu eva sānubandhakeṣu grahaṇeṣu rūpam āśrīyate : yatra etat rūpam iti .

rūpanirgrahaḥ ca na antareṇa laukikam prayogam .

tasmin ca laukike prayoge sānubandhakānām prayogaḥ na asti iti kṛtvā dvitīyaḥ prayogaḥ upāsyate .

kaḥ asau .

upadeśaḥ nāma .

na ca eṣaḥ upadeśe tarapśabdaḥ .

atha vā astu asya ghasañjñā .

kaḥ doṣaḥ .

ghādiṣu nadyāḥ hrasvaḥ bhavati iti hrasvatvam prasajyeta .

samānādhikaraṇeṣu ghādiṣu iti evam tat .

yadā tarhi sā eva nadī saḥ eva taraḥ tadā prāpnoti .

strīliṅgeṣu eva ghādiṣu iti evam tat .

avaśyam ca etat evam vijñeyam .

samānādhikaraṇeṣu ghādiṣu iti ucyamāne iha prasajyeta mahiṣī rūpam iva brāhmaṇī rūpam iva .