Premabase · Vyākaraṇa-mahābhāṣya · Adhyāya 1 · Pada 1
Show
Vṛtti
Script
IASTदेवनागरीবাংলা
MBH 1.1.9.3
tulya-āsya-prayarnaṃ savarṇam
Aṣṭādhyāyī 1.1.9
Vṛtti Patañjali

tasya .

tasya iti tu vaktavyam .

kim prayojanam .

yaḥ yasya tulyāsyaprayatnaḥ saḥ tasya savarṇasañjñaḥ yathā syāt .

anyasya tulyāsyaprayatnaḥ anyasya savarṇasañjñaḥ mā bhūt .

tasya avacanam vacanaprāmāṇyāt .

tasya iti na vaktavyam .

anyasya tulyāsyaprayatnaḥ anyasya savarṇasañjñaḥ kasmāt na bhavati .

vacanaprāmāṇyāt : savarṇasañjñāvacanasāmarthyāt .

yadi hi anyasya tulyāsyaprayatnaḥ saḥ anyasya savarṇasañjñaḥ syāt savarṇasañjñāvacanam anarthakam syāt .

sambandhiśabdaiḥ vā tulyam .

sambandhiśabdaiḥ vā punaḥ tulyam etat .

tat yathā sambandhiśabdāḥ : mātari vartitavyam , pitari śuśrūṣitavyam iti .

na ca ucyate svasyām mātari svasmin vā pitari iti sambandhāt ca etat gamyate yā yasya mātā yaḥ ca yasya pitā iti .

evam iha api tulyāsyaprayatnam savarṇam iti atra sambandiśabdau etau .

tatra sambandhāt etat gantavyam : yat prati yat tulyāsyaprayatnam tat prati tat savarṇasañjñam bhavati iti .