kṅiti pratiṣedhe tannimittagrahaṇam .

kṅiti pratiṣedhe tannimittagrahaṇam kartavyam .

kṅinnimitte ye guṇavṛddhī prāpnutaḥ te na bhavataḥ iti vaktavyam .

kim prayojanam .

upadhāroravītyartham .

upadhārtham roravītyartham ca .

upadhārtham tāvat : bhinnaḥ , bhinnavān iti .

kim punaḥ kāraṇam na sidhyati .

kṅiti iti ucyate .

tena yatra kṅiti anantaraḥ guṇabhāvī asti tatra eva syāt: citam stutam .

iha tu na syāt: bhinnaḥ , bhinnavān iti .

nanu ca yasya guṇaḥ ucyate tat kṅitparatvena viśeṣayiṣyāmaḥ .

pugantalaghūpadhasya ca guṇaḥ ucyate tat ca atra kṅitparam .

pugantalaghūpadhasya iti na evam vijñāyate : pugantasya aṅgasya laghūpadhasya ca iti .

katham tarhi .

puki antaḥ pugantaḥ , laghvī upadhā laghūpadhā , pugantaḥ ca laghūpadhā ca pugantalaghūpadham , pugantalaghūpadhasya iti .

avaśyam ca etat evam vijñeyam .

aṅgaviśeṣaṇe hi sati iha prasajyeta : bhinatti chinatti iti .

roravītyartham ca .

tridhā baddhaḥ vṛṣabhaḥ roravīti iti .

yadi tannimittagrahaṇam kriyate śacaṅante doṣaḥ .

riyati piyati dhiyati .

prādudruvat prāsusruvat .

atra prāpnoti .

śacaṅantasya antaraṅgalakṣaṇatvāt .

antaraṅgalakṣaṇatvāt atra iyaṅuvaṅoḥ kṛtayoḥ anupadhātvāt guṇaḥ na bhaviṣyati .

evam kriyate ca idam tannimittagrahaṇam na ca kaḥ cit doṣaḥ bhavati .

imāni ca bhūyaḥ tannimittagrahaṇasya prayojanāni : hataḥ , hathaḥ , upoyate , auyata , lauyamāniḥ , pauyamāniḥ , nenikte iti .

na etāni santi prayojanāni .

iha tāvat hataḥ , hathaḥ iti .

prasaktasya anabhinirvṛttasya pratiṣedhena nivṛttiḥ śakyā kartum atra ca dhātūpadeśāvasthāyām eva akāraḥ .

iha ca upoyate , auyata , lauyamāniḥ , pauyamāniḥ iti .

bahiraṅge guṇavṛddhī antaraṅgaḥ pratiṣedhaḥ .

asiddham bahiraṅgam antaraṅge .

nenikte iti pareṇa rūpeṇa vyavahitatvāt na bhaviṣyati .