anārambhaḥ vā .
anārambhaḥ vā punaḥ asya yogasya nyāyyaḥ .
katham bebhiditā, marīmṛjakaḥ, kuṣubhitā samidhitā iti .
atra api akāralope kṛte tasya sthānivatvāt guṇavṛddhī na bhaviṣyataḥ .
yatra tarhi sthānivadbhāvaḥ na asti tadartham ayam yogaḥ vaktavyaḥ .
kva ca sthānivadbhāvaḥ na asti .
yatra halacoḥ ādeśaḥ: loluvaḥ popuvaḥ marīmṛjaḥ sarīsṛpaḥ iti .
atra api akāralope kṛte tasya sthānivatvāt guṇavṛddhī na bhaviṣyataḥ .
luki kṛte na prāpnoti .
idam iha sampradhāryam: luk kriyatām allopaḥ iti kim atra kartavyam .
paratvāt allopaḥ .
nityaḥ luk .
kṛte api allope prāpnoti akṛte api prāpnoti .
luk api anityaḥ .
katham .
anyasya kṛte allope prāpnoti anyasya akṛte .
śabdāntarasya ca prāpnuvan vidhiḥ anityaḥ bhavati .
anavakāśaḥ tarhi luk. sāvakāśaḥ luk .
kaḥ avakāśaḥ .
avaśiṣṭaḥ .
atham katham cit anavakāśaḥ luk syāt evam api na doṣaḥ .
allope yogavibhāgaḥ kariṣyate : ataḥ lopaḥ .
tataḥ yasya : yasya ca lopaḥ bhavati .
ataḥ iti eva .
kimartham idam .
lukam vakṣyati tadbādhanārtham .
tato halaḥ .
halaḥ uttarasya ca yasya lopaḥ bhavati iti .
iha api paratvāt yogavibhāgāt va lopaḥ lukam bādheta: kṛṣṇaḥ nonāva vṛṣabhaḥ yadi idam .
nonūyateḥ nonāva .
samānāśrayaḥ luk lopena bādhyate .
kaḥ ca samānāśrayaḥ .
yaḥ pratyayāśrayaḥ .
atra ca prāk eva pratyayotpatteḥ luk bhavati .
katham syadaḥ, praśrathaḥ, himaśrathaḥ, jīradānuḥ, nikucitaḥ iti .
uktam śeṣe .
kim uktam .
nipātanāt syadādiṣu .
pratyayāśratvāt anyatra siddham .
raki jyaḥ prasāraṇam iti .
nikucite api uktam sannipātalakṣaṇaḥ vidhiḥ animittam tadvighātasya iti .