Premabase · Vyākaraṇa-mahābhāṣya · Adhyāya 1 · Pada 1
Show
Vṛtti
Script
IASTदेवनागरीবাংলা
MBH 1.1.1.5
vṛddhir ād-aic
Aṣṭādhyāyī 1.1.1
Vṛtti Patañjali

pratyekam vṛddhiguṇasañjñe bhavataḥ iti vaktavyam .

kim prayojanam .

samudāye mā bhūtām iti .

anyatra sahavacanāt samudāye sañjñāprasaṅgaḥ .

anyatra sahavacanāt samudāye vṛddhiguṇasañjñayoḥ aprasaṅgaḥ .

yatra icchati sahabhūtānām kāryam karoti tatra sahagrahaṇam .

tat yathā .

saha supā .

ubhe abhyastam saha iti .

pratyavayavam ca vākyaparisamāpteḥ .

pratyavayavam ca vākyaparisamāptiḥ dṛśyate .

tat yathā .

devadattayajñadattaviṣṇumitrāḥ bhojyantām iti .

na ca ucyate pratyekam iti .

pratyekam ca bhujiḥ parisamāpyate .

nanu ca ayam api asti dṛṣṭāntaḥ samudāye vākyaparisamāptiḥ iti .

tat yathā .

gargāḥ śatam daṇḍyantām iti .

arthinaḥ ca rājānaḥ hiraṇyena bhavanti na ca pratyekam daṇḍayanti .

sati etasmin dṛṣṭānte yadi tatra sahagrahaṇam kriyate iha api pratyekam iti vaktavyam .

atha tatra antareṇa sahagrahaṇam sahabhūtānām kāryam bhavati iha api na arthaḥ pratyekam iti vacanena .