Premabase · Laghu-siddhānta-kaumudī · Prakaraṇa 57
Show
VṛttiGovind
LSK 1209
दा-प्रत्ययविधायकं विधिसूत्रम्
सर्वैकान्यकिंयत्तदः काले दा
Aṣṭādhyāyī 5.3.15
Vṛtti Varadarājācārya

सप्तम्यन्तेभ्यः कालार्थेभ्यः स्वार्थे दा स्यात्।

Hindi commentary Govind Prasad Sharma · śrīdhara-mukhollāsinī

१२०९- सर्वैकान्यकिंयत्तदः काले दा। सर्वश्च एकश्च अन्यच्च किञ्च यच्च तच्च तेषां समाहारद्वन्द्वः सर्वैकान्यकिंयत्तत्, तस्मात्। सर्वैकान्यकिंयत्तदः पञ्चम्यन्तं, काले सप्तम्यन्तं, दा लुप्तप्रथमान्तं त्रिपदमिदं सूत्रम्। सप्तम्यास्त्रल् से त्रल् की अनुवृत्ति आती है और प्रत्ययः, परश्च, ड्याप्प्रातिपदिकात्, तद्धिताः का अधिकार है।

सप्तम्यन्त कालार्थक सर्व, एक, अन्य, किम्, यत् और तद् शब्द से स्वार्थ में दा प्रत्यय होता है काल अर्थ गम्यमान होने पर।