kācid vraja-devī sakhī-dvārā śrī-kṛṣṇaṁ saṅketa-kuñja-sthaṁ vidhāya daiva-yogataś cirād eva tasya savidham āsāditā satī tatra cira-vartma-nirīkṣaṇa-jāta-mānatayā vivartita-mukha-śaśinaṁ śrī-kṛṣṇam avalokya sā sa-sambhramānunayam āvedayati—avyaktaṁ gūḍhaṁ smitaṁ manda-hasitaṁ yasya he tathā-bhūteti tasya smitotpādanāya sākūta-sambodhanam, puro’grataḥ dṛṣṭiṁ netram arpaya nikṣipa |
yataḥ svalpo’pi atyalpo’pimantuḥ aparādhaḥ me mama nāsti |
nanu tarhi kim iti cirād vartma-vīkṣaṇa-pūrvakojjāgara-krameṇa tvayā kadarthito’smi ? tatrāha—patyuḥ patiṁ-manyasya vañcane pratāraṇe yat pāṭavaṁ cāturī tasmāt hetoḥ jyotsnī-niśāyāś candrikāvatī-rātryāḥ ardhaṁ kartṛ yayau vyatītam |
niśārdha-paryantam atrāgamanāvasaro mayā na prāpta iti bhāvaḥ |
nanu bhavatv evaṁ tathāpy etāvantaṁ kālaṁ tatra kim akārṣīḥ ? yataḥ samprati caturtha-bhāgāvaśeṣaiva rajanī vartate ? tatrāha—śubhreti |
jyotsnī-rātry-abhisāra-yogyatvāt |
tatas tad-anantaraṁ śubhrālaṅkṛtibhir mauktika-hīramaya-hāra-kuṇḍalādibhiḥ tad-upalakṣita-śukla-śāṭī-śrīkhaṇḍālepa-kairavādi-kalpita-srag-ādibhir apy upalakṣitayā mayā drutaṁ śīghraṁ pathi dūraṁ prasthite sati kālikā megha-mālā, megha-jāle’pi kālikā ity nānārthāt |
kimbhūtā ? ākasmikī akasmād evāvirbhūtā |
tatrāpi sāndrā niviḍā ity andhakāre śubhra-veśādīnāṁ vyaktatvena samyak varmālokanābhāvena ca nijāgamana-sthagitatvaṁ sūcitam |
cāndraṁ candra-sambandhinaṁ bimbaṁ maṇḍalam avarundha āvṛṇot |
tat tu acirāt sapady eva, na tu kramaśaḥ śanaiḥ śanair ity anena ca nijāgamana-sthaganasyaivātiśayo dhvanitaḥ ||