śrī-rādhāyāḥ pūrva-rāga-prasaṅge citrastha-śrī-kṛṣṇa-svarūpa-darśanajābhiniveśataḥ satata-tat-sphūrti-nirmita-nānā-bhāvanām antaḥ-pidhānena parama-vyākulāyāś ceṣṭitam avakalayya śrī-paurṇamāsī sa-vismayaṁ nāndīmukhīṁ prati nīcair varṇayati |
munir iti manana-śīlatvopalakṣita-śānti-dānty-ādi-parama-praśasta-guṇa-gaṇa-yuktatvaṁ tasya sūcitam |
viṣayataḥ indriyārthāt sakāśāt pratyāhṛtya punaḥ punar abhyāsād ākṛṣya manaḥ karma-bhūtaṁ yasmin śrī-kṛṣṇe dhitsate adhyāsitum icchati |
asau kiñcid dūrata eva lagnaṁ manaḥ pratyāharantī satī viṣayeṣu dhitsati |
dhāñ-dhātor ubhaya-paditvād ubhayatrāpi samānārthaḥ |
kṛṣṇa-viṣayaka-nija-mano-lagnatvena tasyāḥ kṣobhāsahatāṁ pradarśya tasya hṛdaye ātma-sthityāpi tasyāḥ kṣobhāsahatāṁ nirūpayati—yasyeti |
yasya śrī-kṛṣṇasya hṛdaye manasi sphūrti-lavāya sphuraṇa-leśam api labdhuṁ yogī aṣṭāṅga-yoga-yuktaḥ tat-sphūrty-upāya-prayatnavān vā |
samutkaṇṭhate samyak prayatate, paśyeti nāndīmukhīṁ prati tac-ceṣṭitaṁ darśayati |
tasya kṛṣṇasya hṛdayāt sakāśāt niṣkrāntiṁ nirgamam ākāṅkṣati icchati |
yato mugdhā ajñā tad-dhṛdayāvasthānasyaiva parama-puruṣārtha-sāratvam ajānatīty arthaḥ |
tathā vidagdha-mādhave anyad api nāndīmukhī-vitarkato, yathā—
na mugdhe vaidagdhī-garima-paridigdhā tava matir virāmo nedānīm api vapuṣi bālyasya vayasaḥ | kam apy antaḥ-kṣobhaṁ prathayasi tathāpi tvam athavā sakhi jñātaṁ vṛndāvana-madana-visphūrjitam idam ||
[vi.mā. 2.11]
sakhi jalpita-nārikela-nīraṁ smita-karpūra-vṛtaṁ harer nipīya | tanu-saṅga-sudhāṁ vinā na tasya glapitāhaṁ garalena jīvitāsmi ||
[vi.mā. 3.12]
nālikinīṁ niśi ghanotkalikām aśaṅkaṁ kṣiptvāvṛtīr atanu-vanya-gajaḥ kṣuṇatti | atrānurāgiṇī cirād udite’pi bhānau hā hanta kiṁ sakhi sukhaṁ bhavitā varākyāḥ || iti ||
[vi.mā. 3.13]