Premabase · Ujjvala-nīlamaṇi · Prakaraṇa 14
Show
SanskritHindiEnglish
Script
IASTदेवनागरीবাংলা
Commentary
JīvaViśvanāthaViṣṇudāsa
UN 14.164
āsanna-janatā-hṛd-viloḍanaṁ, yathā—
sakhyaḥ prokṣya kurūn guru-kṣiti-bhṛtām āghūrṇayantī śiraḥ
svasthā viślathayanty aśeṣa-ramaṇīr āplāvya sarvaṁ janam |
gopīnām anurāga-sindhu-laharī satyāntaraṁ vikramair
ākramya stimitāṁ vyadhād api parāṁ vaikuṇṭha-kaṇṭha-śriyam ||
Translation
— translation pending —
Commentary
Jīva Gosvāmī
Locana-rocanī
kurūn kuru-vaṁśyān |
pakṣe kuru-deśam |
guru-kṣiti-bhṛtāṁ mahārājānāṁ, pakṣe parvatānām |
svasthāḥ prakṛtisthāḥ, pakṣe svargasthāḥ |
aśeṣa-ramaṇī viślathayantī sarvataḥ śithilāḥ kurvatī, janaṁ lokaṁ, pakṣe tad-ākhya-bhuvana-viśeṣaḥ |
satyā satyabhāmā tad-antaraṁ tan-manaḥ, pakṣe satya-lokasya madhya-bhāgaḥ |
stimitāṁ stabdhāṁ, pakṣe ārdrām |
vaikuṇṭho’tra śrī-kṛṣṇas tasya kaṇṭha-śriyaṁ tat-tulyāṁ pāriśeṣya-pramāṇena śrī-rukmiṇīm |
pakṣe vaikuṇṭha-lokasya yā kaṇṭha-śrīḥ sarvordhva-śobhā tām |
yadyapi kuru-vaṁśyādibhya etāḥ kṛṣṇena gopitā eva sutarāṁ tv etāsāṁ bhāvā gopane saty eva hitās te ca rasāvahā bhavanti tathāpi tad etad varṇanam udāttālaṅkāra-maya-kavi-prauḍhokti-siddhi-sarvātiśayatā-mātra-vyañjanā-tātparyatvād rasāvahaṁ sampadyate, yathā yaśasā sarvasya śuklīkaraṇaṁ tadvad iti ||
(150)
Viśvanātha Cakravartī
Ānanda-candrikā
kāścid dvārakā-vāsinyo rasa-viduṣyo bhaktā nāryaḥ kurukṣetra-militāḥ parasparam āhuḥ—kurūn deśān kuru-vaṁśyāṁś ca prokṣya jalena samyag āplāvya aśrubhir abhiṣicya ca guru-kṣiti-bhṛtāṁ mahā-parvatānāṁ mahārājānāṁ ca śiraḥ śikharaṁ mastakaṁ cāghūrṇayantī jala-vegena premānubhāvottha-vismayena ceti jñeyam |
sarvaṁ janaṁ jana-lokaṁ manuṣyaṁ cāplāvya svasthāḥ svargasthā aśeṣa-ramaṇīr viślathayantī sajjana-bhayād vyākulayantī, pakṣe svasthāḥ sthirāḥ pati-vratā api vivaśāḥ kurvatī satyāntaraṁ satya-lokasya madhya-bhāgaṁ satyabhāmāyā antaḥkaraṇaṁ ca vaikuṇṭhasya kaṇṭha-śriyaṁ kaṇṭha-deśa-śobhāṁ stimitāṁ jalair ārdrām, pakṣe vaikuṇṭhaḥ śrī-kṛṣṇas tasya kaṇṭha-sambandhinī yā śrī-rukmiṇī tām api stimitāṁ harṣottha-stambhavatīṁ vyadhāt |
atrāsanna-janatā-hṛd-viloḍanam iti janatāyā āsannatvaṁ cākṣuṣaṁ śrāvaṇaṁ ca jñeyam |
tatrāyātānāṁ mahārājānāṁ tathā sva-sva-paṭa-geha-guptānāṁ satyabhāmādīnāṁ ca prāyo vraja-sundarībhiḥ saha tatra sākṣān milanāśravaṇāt ||
(150)