kāñcic candrāvalyāḥ sakhīṁ kalahāntaritā bhūtvāpi bahir māna-mudrāṁ darśayitvā kenāpi vyājena tāmasyāṁ rātrau kṛṣṇam anveṣayantīṁ dṛṣṭvā kācit tat-suhṛt-pakṣa-sakhītāṁ prati sāścaryam āha |
purā itaḥ-pūrvam avatamasaṁ kṣīṇa-tamas tad-yukte, cakitā bhītā satī yā bhavatī divā divasasyāpi antaraṁ madhyaṁ ṁurāreḥ pārśve nāgāt |
tamālaiḥ kṛṣṇa-varṇa-vṛkṣa-viśeṣair dviguṇita-tamisre tamisrārdhe tāmasī-rātry-ardhe’pi tathāpi muditeti tad-anveṣaṇe’tiśayollāsena rāgasya parākāṣṭhā sūcitā |
he mānini ! iti pūrvaṁ mañjuni manojñe svalpāndhakāra-yukta-kuñje’pi dina-madhye’pi tat-pārśvam api nāgāt |
adhunā māniny api tamisrārdhe’pi muditā satī taṁ mṛgayate |
ahahety āścarye mahad evāścaryam idam ity arthaḥ |
atra purety anena cira-sādhyatvaṁ divā-madhye’pi kṛṣṇa-pārśve’py anāgamanāt prathama-bhīrutvaṁ, mṛgayate nīlī-rāgāt kiñcit-prakāśa-bhāktvaṁ ca darśitam ||