Premabase · Ujjvala-nīlamaṇi · Prakaraṇa 14
Show
SanskritHindiEnglish
Script
IASTदेवनागरीবাংলা
Commentary
JīvaViśvanāthaViṣṇudāsa
UN 14.102
yathā vā—
akṣa-saṁsadi jitāpi mṛgākṣī
mādhavena parirambha-paṇena |
bhugna-dṛṣṭir iha vipratipannā
taṁ kareṇa rurudhe pariripsum ||
Translation
— translation pending —
Commentary
Jīva Gosvāmī
Locana-rocanī
karābhyām ity anuktvā kareṇety ekatvoktir vāmya-gandham eva vyanakti ||
(92)
Viśvanātha Cakravartī
Ānanda-candrikā
atrāntar-adākṣiṇyam spaṣṭaṁ nopalabdham ity aparituṣyann āha—yathā veti |
candrāvalyāḥ kācit sakhī kām apy āha—akṣa-saṁsadi pāśaka-krīḍā-sabhāyāṁ parirambhaḥ paṇo yasya, tena mādhavena jitāpi bhugna-dṛṣṭir iti bahir-vāmya-gandhaḥ |
kareṇa rurudhe, na tu karābhyām iti dākṣiṇyam eva |
yadyapi dvābhyām api nāyikāyāḥ karābhyāṁ nāyaka-rodho na sambhavati, tad apy avahittā tu siddhyaty eveti |
ekena kareṇa nirodhe sāpi na samyak siddhyatīti dākṣiṇyam eva |
vipratipannety anenāntar-gatam adākṣiṇyaṁ ca darśitam |
spaṣṭasyāntar-adākṣiṇyasya tūdāharaṇaṁ vidagdha-mādhave jñeyam, yathā—
yathārtheyaṁ vāṇī tava cakita-sāraṅga-nayane suvarṇālaṅkāro madhurayati yat te śruti-yugam | mukhendor antas te bahir api suvarṇa-cyutir iyaṁ mama śrotra-dvandvaṁ nayana-yugalaṁ cākulayati ||
[vi.mā. 4.10]