dhvaṁsasya kāraṇāni prapañcayitum āha—yathā veti |
vṛndā kundalatāṁ praty āha—candrāvaliś candrakābharaṇaḥ śrī-kṛṣṇaś ca tayos taṁ bhāva-kramaṁ prema-paripāṭīṁ ko vetti, na ko’pīty arthaḥ |
yayor dvayor eva yo bhāva-kramaḥ parasparopari kvāpi kutrāpy avasthāyāṁ kāle deśe vā mlānatāṁ daurbalyaṁ na prāpa |
mlāneḥ kāraṇe prabale saty apīti bhāvaḥ |
mlāni-kāraṇam eva vyañjayantī tau viśinaṣṭi—rādhāyā rūpānurāgādibhiḥ sad-guṇair sāndrāṁ vyasanitāṁ labdhavator api |
candrāvali-pakṣe vyasanitāṁ svāpakarṣa-dṛṣṭyā sva-saubhāgyāpagama-sambhāvanā-lakṣaṇāṁ vipattim |
śrī-kṛṣṇa-pakṣe śrī-rādhā-viṣayiṇīm āsaktim |
vyasanaṁ tv aśubhe saktau pāna-strī-mṛgayādiṣu | daivāniṣṭa-phale pāpe vipattau niṣkramodyame ||
sad-guṇaiḥ kīdṛśaiḥ ? candrāvali-pakṣe vyākṣiptam ākṛṣṭaṁ kāntasya śrī-kṛṣṇasya hṛdayaṁ yaiḥ |
śrī-kṛṣṇa-pakṣe vyākṣiptaṁ tucchīkṛtam kāntāntaram anya-kāntā yaiḥ |
atra candrāvalyāḥ śrī-kṛṣṇe prema-dhvaṁsa-kāraṇaṁ śrī-rādhāyā rūpānurāgādy-ādhikyam |
kiṁ ca, ekasyām āsaktau satyām apy anyasyāṁ premety ananya-mamateti sāmānya-lakṣaṇā vyāptir nāśaṅkanīyā tatra ananya-mamatā viṣṇoḥ ity atra viṣṇu-padena viṣṇu-svarūpa-mātrasya tadīya-vastunaś ca grahaṇāt tataś ca bhaktānāṁ, yathā śrī-viṣṇu-viṣayake premaṇi śrī-viṣṇu-svarūpa-mātre tadīya-vastuni ca tāratamyena mamatā tathaiva śrī-kṛṣṇasyāpi bhakta-viṣayake premaṇi bhakta-mātre tadīya-vastuni ca tāratamyena mamatā yuktaiva |
anyathā premavatāṁ nāradādīnāṁ viṣṇu-svarūpa-mātre vraja-sundarīṇāṁ ca sakhīṣu suhṛtsu ca mamatā naiva sidhyatīti ||