khaṇḍitāvasthām āsthitāyāḥ śrī-rādhikāyāḥ svāntikā-gataṁ śrī-kṛṣṇaṁ nānā-cāṭubhir anunayantam api taṁ prati sākṣepoktiḥ |
he kitava dhūrta ! tvad-ālokaḥ tava mat-kartṛka-prekṣaṇaṁ kartṛ-padaṁ śokād api tavedṛśaṁ vyatyasta-veśādi-bībhatsa-rūpa-darśana-jāta-manaḥ-kṣobhād api kim api anirvacanīyaṁ yathā syāt tathā lajjāṁ janayati |
kena hetunā ? prakhyātaḥ—
trailokye pṛthivī dhanyā tatra vṛndāvanāvanī | tatrāpi gopikāḥ pārtha tatra rādhābhidhā mama ||
ity ādinā prathito yaḥ praṇaya-bharaḥ premodrekas tasya bhaṅgena tyāgenety arthaḥ |
nanu kim iti mayi kalaṅkāropaṇena mām ātmānam api vṛthā khedayasi ? mama tu—
kaṭhorā bhava mṛdvī vā prāṇās tvam asi rādhike | asti nānyā cakorasya candralekhāṁ vinā gatiḥ || [vi.mā. 5.31]
ity ādinānananya-gatis tvam evety atra hetu-garbha-tad-vakṣo-viśeṣaṇenaiva pratyakṣa-darśanāt tat pratyākhyāti |
kimbhūtāyāḥ mama ? priyāyās tavābhīṣṭa-preyasyāḥ pādālaktena caraṇa-dhṛta-yāvakena churitaṁ liptaṁ hṛdayaṁ tava vakṣaḥ-sthalaṁ paśyantyāḥ |
kimbhūtaṁ hṛdayam ? aruṇa-dyoti lohita-cchavis tad-yuktaṁ tatrotprekṣate, ataḥ nijābhīṣṭa-priya-viṣayako yo’nurāgaḥ premātiśayaḥ sa prasaran hṛdayābhyantarād bahiḥ prakaṭībhavan yathā dṛśyate tam iveti |
pūrva-rasāmṛte ca, yathā—
vasanta-kusumaiś citraṁ sadā raivatakaṁ girim | priyā bhūtvā’priyā bhūtā kathaṁ drakṣyāmi taṁ punaḥ || [bha.ra. 2.4.117]
ādinā anyai rahaḥ-krīḍā-jñānādināpi, yathā padyāvalyāṁ—
kṛṣṇa tvad-vanamālayā saha kṛtaṁ kenāpi kuñjāntare gopī-kuntala-barha-dāma tad idaṁ prāptaṁ mayā gṛhyatām | itthaṁ dugdha-mukhena gopa-śiśunākhyāne trapānamrayo rādhā-mādhavayor jayanti valita-smerālasā dṛṣṭayaḥ || [pa. 202]
dampatyor niśi jalpator gṛha-śukenākarṇitaṁ yad-vacas tat prātar guru-sannidhau nigadatas tasyopahāraṁ vadhūḥ | karṇālaṅkṛti-padma-rāga-śakalaṁ vinyasya cañcū-puṭe vrīḍārtā prakaroti dāḍima-phala-vyājena vāg-bandhanam || [amaru 13]
yad yat kṛtaṁ rahasi rādhikayā niśāyāṁ kṛṣṇena manmatha-raṇonmadayātha kalye | tad-vaktram udyati sakhīṣv atha tatra tasyā saṁvrīḍitaṁ varata-tanos tanutāṁ mudaṁ naḥ ||
kuñjāntare murabhidā sahasaṁ svapantyāḥ srastāmbaraṁ rahasi narma-vilāsa-bhājaḥ | dṛṣṭvā gatāṁ bhrama-vaśāl lalitām akāṇḍe saṁvrīḍitaṁ varata-tanos tanutāṁ mudaṁ naḥ ||
veṇu-dhvani-śravaṇataḥ parimukta-nīvī- dhammilla lokana-sakhī-jana-śaṅkayātha | tan-nihnave kim api kaitavam āśrayantyāḥ saṁvrīḍitaṁ varata-tanos tanutāṁ mudaṁ naḥ ||
alaṅkāra-kaustubhe yathā—
āditsayāṁśukānām unnata-bhuja-vīrudhāṁ kumārīṇām | paśyati harau vireje gata-vasanānāṁ natā dṛṣṭiḥ || [a.kau. 10.101] ||