Premabase · Ujjvala-nīlamaṇi · Prakaraṇa 13
Show
SanskritHindiEnglish
Script
IASTदेवनागरीবাংলা
Commentary
JīvaViśvanāthaViṣṇudāsa
UN 13.49-50
nija-padābja-dalair dhvaja-vajra- / vrajati tena vayaṁ sa-vilāsa-
nīrajāṅkuśa-vicitra-lalāmaiḥ |
vraja-bhuvaḥ śamayan khura-todaṁ
varṣma-dhurya-gatir īrita-veṇuḥ ||
vīkṣaṇārpita-manobhava-vegāḥ |
kuja-gatiṁ gamitā na vidāmaḥ
kaśmalena kavaraṁ vasanaṁ vā ||quoted · śrī-daśame
Translation
— translation pending —
Commentary
Jīva Gosvāmī
Locana-rocanī
lalāmaṁ cihnam |
vraja-bhuvas tadīya-tṛṇādeḥ khura-todaṁ gavāṁ khuraiḥ kṛta-cchedam |
nija-padābja-dalais tat-parśaiḥ sada evāṅkurotpādakaiḥ śamayan varṣma-dhurya-gatir gaja-tulya-gatiḥ |
īrita-veṇur iti veṇu-vādanena tatrāpi vaiśiṣṭyaṁ darśitam |
kujo vṛkṣaḥ |
kaśmalo mohaḥ ||
49-50||
(48)
Viśvanātha Cakravartī
Ānanda-candrikā
śrī-kṛṣṇasya go-gopa-sahitasyāparāhnika-vrajāgamana-līlām āsvādayantyaḥ kāścana gopyo lajjā-dhairya-kula-dharmādibhyo jalāñjaliṁ dattvā subalādaya iva vayam api tat-saṅginyaḥ kathaṁ nābhūma ity anutāpena muhyantyaś ca tad-antarāntarā parasparam āhuḥ—nijeti |
lalāmaṁ cihnam |
vraja-bhuvas tadīya-tṛṇādeḥ khura-todaṁ g-khura-ccheda-janyaṁ duḥkhaṁ nija-padābja-dalair gavāṁ paścād vinyastair eva śamayan sadya eva |
tad-aṅkura-patrādy-udgamair iti bhāvaḥ |
varṣma-dhurya-gatir gaja-tulya-gatiḥ san ya īrita-veṇur vrajati tena kuja-gatim vṛkṣasyeva daśāṁ gamitāḥ prāpitāḥ kaśmalena mohena |
sarvatrātramohe sthāyi-bhāva-lpo nāśaṅkanīyaḥ, mohasya sañcāritvāt |
sañcāritvasya sthāyi-bhāva-sāhāyya-rūpatvād ata evoktaṁ rasāmṛta eva—
anyatrātmādi-paryante syāt sarvatraiva mūḍhatā |
kṛṣṇa-sphūrti-viśeṣas-tu na kadāpy atra līyate || [bha.ra.si. 2.4.98] iti ||
49-50||