Premabase · Śrīmad Bhāgavatam · Canto 1 · Chapter 18
Show
SanskritHindiEnglish
Script
IASTदेवनागरीবাংলা
Commentary
ŚrīdharaJīvaViśvanāthaBaladeva
ŚB 1.18.16
sa vai mahā-bhāgavataḥ parīkṣid
yenāpavargākhyam adabhra-buddhiḥ |
jñānena vaiyāsaki-śabditena
bheje khagendra-dhvaja-pāda-mūlam ||
Translation
— translation pending —
Commentary
Śrīdhara Svāmī
bhāvārtha-dīpikā
tac ca śuka-parīkṣit-saṁvādena kathayety āhuḥ—sa vā iti dvābhyām |
vaiyāsakinā śrī-śukena śabditena kathitena yena jñānena jñāna-sādhanenāpavarga ity ākhyā yasya tat khagendra-dhvajasya hareḥ pāda-mūlaṁ bheje ||
Jīva Gosvāmī
krama-sandarbhaḥ
na vyākhyātam.
Viśvanātha Cakravartī
sārārtha-darśiṇī
nanu jñānād eva mokṣa iti jñānāya tat-phalāya mokṣāya ca kathaṁ na spṛhayatheti ced asmākaṁ bhaktānāṁ bhagavac-caritāsvādanaṁ jñānaṁ tat-phalaṁ bhagavat-pada-prāptir eva mokṣa iti parīkṣid-dṛṣṭyaivāhuḥ |
tac-caritaṁ bhavān vitanotu yena sa vai parīkṣit khagendra-dhvajasya bhagavataḥ pāda-mūlaṁ prāpa |
nanu dvādaśa-skandhe parīkṣid-apavargaṁ prāpeti prasiddhiḥ satyam |
apavarga ity ākhyā yasya tad-bhaktair bhagavat-pāda-mūlam evāpavarga ucyate |
vakṣyate ca pañcama-skandhe, yathāvarṇa-vidhānam apavargaś ca bhavati yo’sau bhagavati bhakti-yogaḥ [bhā.pu. 5.19.19-20] iti |
yena katham-bhūtena vaiyāsaki-śabditena |
yathaiva tat-pāda-mūlam apavarga-śabdenocyate tathaiva tac-caritam api jñāna-śabdena vaiyāsakinocyate |
ato jñānena parīkṣid-apavargaṁ prāpeti prasiddhir nānṛtety arthaḥ |
etena sa pretya gatavān yathā [bhā.pu. 1.12.2] iti praśnasyottaram uktam ||
Baladeva Vidyābhūṣaṇa
vaiṣṇavānandinī
bhakta-kathā khalu bhagavat-kathā-saṁpṛktā śikhariṇīvātisvādvī tāpa-harā ca tavedataḥ tāṁ brūhīty āha—sa vai iti |
yena harer udāra-caritena parīkṣit khagendra-dhvajasya kṛṣṇasya pāda-mūlaṁ bheje, tad-bhavān vitanotu |
kīdṛśena? jñāyate'nubhūyate harir aneneti jñānaṁ tena, vaiyāsakinā śabditenopadiṣṭena |
pāda-mūlaṁ viśinaṣṭi—apavargākhyam iti māyāpavarjanāt-tan-nāmakam ity arthaḥ |
etena sa pretya gatavān yathā ity etad-viśadī-bhūtam ||