Premabase · Śrīmad Bhāgavatam · Canto 1 · Chapter 18
Show
SanskritHindiEnglish
Script
IASTदेवनागरीবাংলা
Commentary
ŚrīdharaJīvaViśvanāthaBaladeva
ŚB 1.18.7
nānudveṣṭi kaliṁ samrāṭ sāraṅga iva sāra-bhuk |
kuśalāny āśu siddhyanti netarāṇi kṛtāni yat ||
Translation
— translation pending —
Commentary
Śrīdhara Svāmī
bhāvārtha-dīpikā
nanv adharma-hetuṁ kaliṁ sarvathā kiṁ na hatavāṁs tatrāha—nānudveṣṭīti |
sāraṅgo bhramara iva sāra-grāhī |
sāram āha—yat yasmin kuśalāni puṇyāny āśu saṅkalpa-mātreṇa phalanti, itarāṇi pāpāny āśu na sidhyanti |
yas tāni kṛtāny eva sidhyanti, na tu saṅkalpita-mātrāṇīti ||
Jīva Gosvāmī
krama-sandarbhaḥ
sāram evāha—kuśalānīti |
loko vikarma-nirataḥ kuśale pramattaḥ [bhā.pu. 3.9.17, 10.70.26] ity ādy anusāreṇa sarva-maṅgala-mayāni bhagavat-kīrtanādīni |
āśu saṅkalpa-mātreṇa kalāv api sidhyanty eva |
kaliṁ sabhājayanty āryāḥ [bhā.pu. 11.5.36] ity ādeḥ, kalau tad dhari-kīrtanāt [bhā.pu. 12.3.52] ity ādeḥ, śrute’nupaṭhito dhyātaḥ [bhā.pu. 11.2.12] ity ādeḥ, sadyo hṛdy avarudhyate’tra kṛtibhiḥ śuśrūṣubhis tat-kṣaṇāt [bhā.pu. 1.1.2] ity ādeḥ, yasyāṁ vai śrūyamānāyāṁ [bhā.pu. 1.7.7] ity ādeś ca |
itarāṇi karmāṇi tu kṛtāny api na sidhyanti |
ataḥ kalau tapo-yoga-vidyā-yajñādikāḥ kriyāḥ |
sāṅgā bhavanti na kṛtāḥ kuśalair vāpi dehibhiḥ || iti brahma-vaivartāt |tato mahā-phalānāṁ tat-kīrtanādīnāṁ siddhiś cen mā sidhyantu nāma tuccha-phalāny anyānīti tad-abhiprāyaḥ ||
Viśvanātha Cakravartī
sārārtha-darśiṇī
nigṛhīte kalau rājñaḥ kīdṛśo bhāva āsīd ity apekṣāyām āha—sāraṅgo bhramara iva sāragrāhī |
sāram āha—yat yasmin kuśalāni puṇyāni āśu saṅkalpa-mātreṇa phalanti itarāṇi pāpāni āśu na siddhyanti |
kṛtāny eva siddhyanti na tv akṛtānīti |
tena kuṣalāny akṛtāny api sidhyantīti labhyate |
akṛtatvaṁ khalv iha saṅkalpitatvaṁ vyākhyātam ||
Baladeva Vidyābhūṣaṇa
vaiṣṇavānandinī
nanu svanigṛhīte kalau parīkṣitaḥ kathaṁ vṛttir abhūt-tatrāha—nānv iti |
yataḥ sāraṅgo bhṛṅga iva sāragrāhī |
sāram āha—yady atra kalau kuśalāni kīrtanādi-pradhānāni bhagavad arcana-rūpāṇi karmāṇi, loko vikarma-nirataḥ kuśale pramattaḥ, karmaṇyayaṁ tvad udite bhavad arcane sve iti vakṣyamāṇāt, tāny āśu sidhyanti phalanti, itarāṇi tu tapo-yogādīni kṛtānyapi na sidhyanti |
bhāvāntaraṁ ca rājñas tatrāsīdity āha—bāleṣu vivekaśūnyeṣu śūreṇa kalinā kim aniṣṭaṁ? na kim api |
yato dhīreṣu vivekiṣu bhīruṇā yaḥ kaliḥ pramatteṣv apramattaḥ bāleṣv eva hi vṛkaḥ śūraḥ ||
7-9||