Premabase · Śrīmad Bhāgavatam · Canto 1 · Chapter 15
Show
SanskritHindiEnglish
Script
IASTदेवनागरीবাংলা
Commentary
ŚrīdharaJīvaViśvanāthaBaladeva
ŚB 1.15.17
sautye vṛtaḥ kumatinātmada īśvaro me
yat-pāda-padmam abhavāya bhajanti bhavyāḥ |
māṁ śrānta-vāham arayo rathino bhuvi-ṣṭhaṁ
na prāharan yad-anubhāva-nirasta-cittāḥ ||
Translation
— translation pending —
Commentary
Śrīdhara Svāmī
bhāvārtha-dīpikā
svāparādham anusmaran santapyamāna āha |
sautye sārathye kumatinā me mayā sa vṛtaḥ |
kumatimattvam evāha—ātma-da ity-ādinā |
abhavāya mokṣāya |
bhavyāḥ śreṣṭhāḥ |
śrāntā vāhā aśvā yasya taṁ mām |
jayadratha-vadhe hi jala-pānaṁ vināśvāḥ śrāntāḥ, tato rathād avatīrya bāṇair bhuvaṁ bhittvā mayā jalaṁ saṁpāditam |
tadā yasyānubhāvenanirasta-cittā arayo māṁ na prahṛtavantaḥ sa sautye vṛta iti kumatitvam ||
kaivalya-dīpikā : sautya iti |
sautye sārathitve me mayā kumatinā vṛtaḥ |
sa īśvara ātmānam īśvaratvaṁ vṛto dadāti bhajanti ca bhavyāḥ |
abhavāya yasya pāda-padmam yasyānubhāvena nirasta-cintā unmanīkṛtā arayo na prāharan |
sa sūtaḥ kṛtaḥ |
ātmānaṁ nindati ||
[mu.pha. 13.10]
Jīva Gosvāmī
krama-sandarbhaḥ
na vyākhyātam.
Viśvanātha Cakravartī
sārārtha-darśiṇī
tad-viraheṇa tad-aiśvarya-smṛtyā dāsya-bhāvasyaivodayāt svābhāvikasya sakhya-bhāvasyāpalāpāt tat-kārya-sārathyādikam aparādhatvena niścinvan anutapyamāna āha—sautye sārathye abhavāya mokṣāya bhavyā bhajanti ahantva-bhavyas tam eva bhajanam akārayam |
etāvad aparādhavaty api mayi tasya dayāṁ śṛṇvaty āha—śrāntā vāhā aśvā yasya taṁ māṁ jayadratha-vadhe hi jala-pānaṁ vinā aśvāḥ śrāntāḥ, tato rathād avatīrya bāṇair bhuvaṁ bhittvā jalaṁ sampāditaṁ mayā tadā yasyānubhāvena nirasta-cittā arayo na prāharan ||
Baladeva Vidyābhūṣaṇa
vaiṣṇavānandinī
vicchedodita-dainyena dāsyodayāt sakhya-kārya-sārathyādikam aparādhatvena saṁbhāvyānutapyamānaḥ prāha—sautye iti |
kumatinā mayā ya īśvaraḥ sautye sūta-karmaṇi sārathye vṛtaḥ |
abhavāya mokṣāya, ahantva-bhavyo yat, tam eva bhajanam akārayam iti bhāvaḥ |
evam aparādhiny api mayi tasya kāruṇyaṁ śṛṇv ity āha—śrāntā vāhā yasya taṁ māṁ bhuviṣṭhaṁ jayadratha-vadhe rathād avatīrya śrāntāśva-jala-pānāya bāṇair bhuvaṁ bhittvā sampādita-jalaṁ rathino'rayo na prāharan |
kutaḥ? ity atrāha—yad iti ||