Premabase · Śrīmad Bhāgavatam · Canto 1 · Chapter 12
Show
SanskritHindiEnglish
Script
IASTदेवनागरीবাংলা
Commentary
ŚrīdharaJīvaViśvanāthaBaladeva
ŚB 1.12.8
aṅguṣṭha-mātram amalaṁ sphurat-puraṭa-maulinam |
apīvya-darśanaṁ śyāmaṁ taḍid-vāsasam acyutam ||
Translation
— translation pending —
Commentary
Śrīdhara Svāmī
bhāvārtha-dīpikā
puraṭaṁ suvarṇam |
sphuran puraṭa-maulir yasyāsti tam |
vrīhy-ādibhyaś ceti ini-pratyayaḥ |
apīcyam atisundaraṁ dṛśyata iti darśaṇaṁ rūpaṁ yasyatam |
taḍidvad vāsasī yasyeti śyāmam iti ca padābhyāṁ vidyud-yukta-meghopamā sūcitā |
acyutam avikāram ||
Jīva Gosvāmī
krama-sandarbhaḥ
na vyākhyātam.
Viśvanātha Cakravartī
sārārtha-darśiṇī
aṅguṣṭha-mātram iti |
ātmanaḥ sarvato dikṣu garbhe tāvan-mātrasyaivāvakāśasya sthitatvāt tat-pramāṇam eva bhagavaty upacaritam |
vastutas tu tāvaty api deśe’cintya-śaktyā yathāvat pramāṇam eva bhagavantaṁ dadarśa, na tv anyathā |
garbhe dṛṣṭam anudhyāyan parīkṣeta nareṣv iha [1.12.30] ity upariṣṭād ukter nara-loke tat-parīkṣaṇānyathānupapatteḥ |
ata eva apīvyam anyūnātiriktatvād atisundaraṁ dṛśyata iti darśanaṁ rūpaṁ yasya tvam |
puraṭa-maulinam iti vrīhy-āditvād iniḥ |
śyaṁaṁ taḍid-vāsasam iti padābhyāṁ vidyud-bhūṣita-megho brahmāstra-dāvānala-dahyamāna-parīkṣit-kalabha-trāṇāya sahasaivottarā-kukṣi-nabhasi prādurabhūd iti dyotitam ||
Baladeva Vidyābhūṣaṇa
vaiṣṇavānandinī
aṅguṣṭha-mātram iti—garbhaṁ paritastāvan-mātrasyaivāvakāśāt-tat-parimāṇam upacaritaṁ, vastutas tasyāvicintya-śaktyā yudhiṣṭhirādi-dṛṣṭasyaiva tatra prakāśaḥ, anyathā parīkṣeta nareṣviha iti vakṣyamāṇa-parīkṣaṇānupapatteḥ |
na hi nara-loke'ṅguṣṭha-mātraḥ kaścid asti |
puraṭamaulinam iti brīhy-āditvādiniḥ, apīcyamati-manojñaṁ darśanaṁ rūpaṁ yasya, api-pūrvādañceḥ kvinnantād-bhavārthe yac-chāndasaḥ |
bhave chandasīti sūtrāt, chandas tvam asya śāstrasya veda-bhāgatvād eva |
dṛśyate iti darśanaṁ karmaṇi lyuṭ |
śyāmaṁ vidyud-vāsasam iti vidyut-sundaro megha iva brahmāstra-dāvāgni-pīḍyamāna-parīkṣit-kalabhatrāṇāyottarodara-nabhasyāvirabhūd iti vyajate ||